Ivan Fyodoroviç Krözenştern
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 726-b. — ziyouz.com
Krözenştern Ivan Fyodoroviç (1770.8.11, Xagudi, Estoniya — 1846.12.8, Tallin) — rus dengizçisi, admiral (1842), Peterburg FAning faxriy a'zosi (1806). 1802 y. dunyo aylana birinçi rus ekspeditsiyasiga (1803—06) boşliq qilib tayinlangan. Ekspeditsiya tarkibidagi «Nadejda» (komandiri K.) va «Neva» (komandiri Yu.Lisyanskip) kemalari 1803 y. 7 av-g.da Kronştadtdan çiqib, 1804 y. martda Gorn burnini aylanib ötgaç, Ganayi o.larigaça birgalikda sözdilar. Bu yerdan «Neva» Novoarxangelsk tomon, «Vadejda» esa Kamçatkaga, söng Yaponiyaga ketdi. 1806 y. ekspeditsiya Hind va Atlantika okeanlari orqali Kronştadtga qaytib keldi. Sayoxat davrida birinçi marta keng miqyosda okeanografiya va meteorologiyaga oid tadqiqot işlari ötkazildi. K. Kuril o.larining bir qismi, Saxalin va Kamçatka sohillari, Yaponiyaning ayrim orollari tabiatini örgandi. K. sayohat tafeilotlarini, okeanologiya va etnografiya sohasidagi tadqiqot vatijalarini 3 jildli «Nadejda» va «Neva» kemalarida 1803, 1804, 1805 va 1806 yillardagi dunyo böylab sayohat» (1909— 12, 2-naşri, 1950) asarida bayon qilgan. K. 1823—26 y.larda 2 jildli «Janubiy dengiz atlasi» asarini naşrdan çiqardi. K. nomigaTinç okeandagi bir neça geografik obyektlar (böğoz, orol, toğ va b.) qöyilgan.
Ad.: Nevskiy V.V., Pervoye puteşestviye rossiyan vokrug sveta, M., 1951.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КРЎЗЕНШТЕРН Иван Фёдорович (1770.8.11, Хагуди, Эстония — 1846.12.8, Таллин) — рус денгизчиси, адмирал (1842), Петербург ФАнинг фахрий аъзоси (1806). 1802 й. дунё айлана биринчи рус экспедициясига (1803—06) бошлиқ қилиб тайинланган. Экспедиция таркибидаги «Надежда» (командири К.) ва «Нева» (командири Ю.Лисянскип) кемалари 1803 й. 7 ав-г.да Кронштадтдан чиқиб, 1804 й. мартда Горн бурнини айланиб ўтгач, Ганайи о.ларигача биргаликда сўздилар. Бу ердан «Нева» Новоархангельск томон, «Вадежда» эса Камчаткага, сўнг Японияга кетди. 1806 й. экспедиция Ҳинд ва Атлантика океанлари орқали Кронштадтга қайтиб келди. Саёхат даврида биринчи марта кенг миқёсда океанография ва метеорологияга оид тадқиқот ишлари ўтказилди. К. Курил о.ларининг бир қисми, Сахалин ва Камчатка соҳиллари, Япониянинг айрим ороллари табиатини ўрганди. К. саёҳат тафеилотларини, океанология ва этнография соҳасидаги тадқиқот ватижаларини 3 жилдли «Надежда» ва «Нева» кемаларида 1803, 1804, 1805 ва 1806 йиллардаги дунё бўйлаб саёҳат» (1909— 12, 2-нашри, 1950) асарида баён қилган. К. 1823—26 й.ларда 2 жилдли «Жанубий денгиз атласи» асарини нашрдан чиқарди. К. номигаТинч океандаги бир неча географик объектлар (бўғоз, орол, тоғ ва б.) қўйилган.
Ад.: Невский В.В., Первое путешествие россиян вокруг света, М., 1951.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.