Ixtisoslaşgan xöjalik
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 408-b. — ziyouz.com
Ixtisoslaşgan xöjalik (qişloq xöjaligida) — moddiy i.ç. tarmoklarining xususiyatlaridan kelib çiqqan holda muayyan mahsulot turini eng katta salmoqda işlab çiqaruvçi xöjalik. I. x. 2 guruhga ajra-tiladi. Birinçi guruhga davlat ahamiyatiga ega vazifalarni amalga oşiriş maqsadida taşkil etiladigan çuqur ixtisoslaşgan xöjaliklar kiradi. Mas, turli sohalardagi ixtiro va ilğor tajribalarni sinovdan ötka-zişga hamda seleksiya tadbirlari asosida serhosil, tezpişar sifatli urug navlari va mahsuldor çorva mollarini yaratiş hamda ularni köpaytiriş b-n şuğullanuvçi xöjaliklar şular jumlasidandir. Ikkinçi guruhga qulay tabiiy va iqtisodiy omillar asosida u yoki bu mahsulotni salohiyati dara-jasida i. ç. imkoniyatga ega va asosan, şu mahsulotni yetiştirişga ixtisoslaşgan (paxtaçilik, sabzavotçilik, qorakölçilik, asalçilik) xöjaliklari kiradi.
Işlab çiqarilgan mahsulotlarning tovarlik darajasi xöjalikning ixti-soslaşuvini belgilovçi asosiy körsatkiç bölib hisoblanadi. Eng yuqori tovarlik darajasi va tovar mah-sulotlarini qiymatida salmoqli öringa ega bölgan mahsulot I. x.ning asosiy faoliyati yönalişini körsa-tadi. I. x. mahsulot yetiştiriş qajmini köpaytiriş va xarajatlarni kamaytiriş hamda sifatli, raqobatbardoş tovarlar i. ç. va sotiş, tarmoqlarning daromad beriş darajasini oşirişda katta imkoniyatlarga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИХТИСОСЛАШГАН ХЎЖАЛИК (қишлоқ хўжалигида) — моддий и.ч. тармокларининг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда муайян маҳсулот турини энг катта салмоқда ишлаб чиқарувчи хўжалик. И. х. 2 гуруҳга ажра-тилади. Биринчи гуруҳга давлат аҳамиятига эга вазифаларни амалга ошириш мақсадида ташкил этиладиган чуқур ихтисослашган хўжаликлар киради. Мас, турли соҳалардаги ихтиро ва илғор тажрибаларни синовдан ўтка-зишга ҳамда селекция тадбирлари асосида серҳосил, тезпишар сифатли уруг навлари ва маҳсулдор чорва молларини яратиш ҳамда уларни кўпайтириш б-н шуғулланувчи хўжаликлар шулар жумласидандир. Иккинчи гуруҳга қулай табиий ва иқтисодий омиллар асосида у ёки бу маҳсулотни салоҳияти дара-жасида и. ч. имкониятга эга ва асосан, шу маҳсулотни етиштиришга ихтисослашган (пахтачилик, сабзавотчилик, қоракўлчилик, асалчилик) хўжаликлари киради.
Ишлаб чиқарилган маҳсулотларнинг товарлик даражаси хўжаликнинг ихти-сослашувини белгиловчи асосий кўрсаткич бўлиб ҳисобланади. Энг юқори товарлик даражаси ва товар маҳ-сулотларини қийматида салмоқли ўринга эга бўлган маҳсулот И. х.нинг асосий фаолияти йўналишини кўрса-тади. И. х. маҳсулот етиштириш қажмини кўпайтириш ва харажатларни камайтириш ҳамда сифатли, рақобатбардош товарлар и. ч. ва сотиш, тармоқларнинг даромад бериш даражасини оширишда катта имкониятларга эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.