Izobarik sirt
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 76-b. — ziyouz.com
Izobarik sirt — hamma nuqtasida atmosfera havosi bosimi bir xil böladigan sirt. I. s.larning özaro joylaşuvi havo bosimining fazoda taqsimlanişi töğrisida taassurot beradi. Sikloida, ya'ni past bosim sohasida I. s.lar botik, sirtlardan, antitsiklonda, ya'ni yuqori bosim sohasida esa qabariq sirtlardan iborat böladi (rasmga q.). I. s.ning qiyaligi şamol tezligini aniqlaydi: I. s. qiyaligi qançalik katta bölsa, şamol tezligi şunçalik kuçli ekanligini bildiradi. I. s.ning biror sath (mas, dengiz sathi va b. sirtlar sathi)ga qiyaligi minut uluşlari b-n ölçanadi. I. s. sath b-n kesişea, izobaralarni hosil qiladi. Asosiy I. s.lar: 1000, 900, 800, ..., 100 mb, söngra 50, 25, 10 mb sirtdir. Meteorologiyada, köpinça, asosiy I. s.larning dengiz sathidan balandlik xaritalari tuziladi. I.s. 1000 mb dengiz sathiga yaqin, 500 mb dengiz sathidan 5 km çamasi balandda yotadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЗОБАРИК СИРТ — ҳамма нуқтасида атмосфера ҳавоси босими бир хил бўладиган сирт. И. с.ларнинг ўзаро жойлашуви ҳаво босимининг фазода тақсимланиши тўғрисида таассурот беради. Циклоида, яъни паст босим соҳасида И. с.лар ботик, сиртлардан, антициклонда, яъни юқори босим соҳасида эса қабариқ сиртлардан иборат бўлади (расмга қ.). И. с.нинг қиялиги шамол тезлигини аниқлайди: И. с. қиялиги қанчалик катта бўлса, шамол тезлиги шунчалик кучли эканлигини билдиради. И. с.нинг бирор сатҳ (мас, денгиз сатҳи ва б. сиртлар сатҳи)га қиялиги минут улушлари б-н ўлчанади. И. с. сатҳ б-н кесишеа, изобараларни ҳосил қилади. Асосий И. с.лар: 1000, 900, 800, ..., 100 мб, сўнгра 50, 25, 10 мб сиртдир. Метеорологияда, кўпинча, асосий И. с.ларнинг денгиз сатҳидан баландлик хариталари тузилади. И.с. 1000 мб денгиз сатҳига яқин, 500 мб денгиз сатҳидан 5 км чамаси баландда ётади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.