Izobutilen
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 77-b. — ziyouz.com
Izobutilen IZOBUTILEN, CH2=C(CH3)2 -töyinmagan uglevodorod, rangsiz gaz. Qaynaş t-rasi — 6,9°; suyuqlaniş t-rasi — 140,35°; suyuq I.ning ziçligi 594 kg/ m3 (20°). Suvda yomon, spirt va efirda yaxşi eriydi. Olefinlarning barça xossalarini namoyon qiladi. Vodorod, galogenlar, galogenvodorodlar b-n kimyoviy reaksiyaga kirişadi. Katalizatorlar (mas, Ag2O) iştirokida havo kislorodi ta'sirida oksidlanib, epoksidlar, KMpO4ning işqoriy eritmasi iştirokida glikollar, NYU4, (SN3SOO)4R va b. oksidlovçilar ta'sirida parçalanib karbonil birikmalar hosil qiladi. Suyuq neft mahsulotlari va gazlari krekingi va piroliziyaa oraliq mahsulot sifatida hosil böladi. Toza I. izobutanni katalitik degidrogenlaş yöli b-n olinadi. Izooktan, izopren va b. texnik mahsulotlar oliş uçun işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЗОБУТИЛЕН, СН2=С(СН3)2 -тўйинмаган углеводород, рангсиз газ. Қайнаш т-раси — 6,9°; суюқланиш т-раси — 140,35°; суюқ И.нинг зичлиги 594 кг/ м3 (20°). Сувда ёмон, спирт ва эфирда яхши эрийди. Олефинларнинг барча хоссаларини намоён қилади. Водород, галогенлар, галогенводородлар б-н кимёвий реакцияга киришади. Катализаторлар (мас, Ag2O) иштирокида ҳаво кислороди таъсирида оксидланиб, эпоксидлар, КМпО4нинг ишқорий эритмаси иштирокида гликоллар, НЮ4, (СН3СОО)4РЬ ва б. оксидловчилар таъсирида парчаланиб карбонил бирикмалар ҳосил қилади. Суюқ нефть маҳсулотлари ва газлари крекинги ва пиролизияа оралиқ маҳсулот сифатида ҳосил бўлади. Тоза И. изобутанни каталитик дегидрогенлаш йўли б-н олинади. Изооктан, изопрен ва б. техник маҳсулотлар олиш учун ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.