Izohorik jarayon
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 85–86-b. — ziyouz.com
Izohorik jarayon - sistema hajmi özgarmagan holda sistemada sodir böladigan fizik jarayon. Sistemaning termodinamik holat diagrammasida izohora b-n ifodalanadi.
Qatgiq jismdagi jarayonlarda, jumladan, izotermik jarayonlarsa hajm deyarli özgarmagani uçun ular, odatda, I. j. deb hisoblanadi. Şuningdek, juda tez sodir böladigan jarayonlar (mas, portlaş jarayoni) da hajm özgarişga deyarli ulgurmagani sababli ularni I. j. deb karaş mumkin. I. j. issiklik maşinalari (mas, Otto, Dizel sikllari)da uçraydi.
I. j .da hajm özgarişi b-n boğliq mexanik iş bajarilmaydi; sistemaning içki energiyasi özgarişi issiqlik yutil i şi (yoki çiqarilişi) tufayli sodir böladi va t-raning özgarişi (ortişi) bosimning özgarişi (ortişi)ga olib keladi. Ideal gyazdagi I. j. Şarl konunit böysunadi (q. Izohora), real gazlardagi I. j. Şarl qonuniga böysunmaydi.
Q.: Izohora
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЗОҲОРИК ЖАРАЁН - система ҳажми ўзгармаган ҳолда системада содир бўладиган физик жараён. Системанинг термодинамик ҳолат диаграммасида изоҳора б-н ифодаланади.
Қатгиқ жисмдаги жараёнларда, жумладан, изотермик жараёнларца ҳажм деярли ўзгармагани учун улар, одатда, И. ж. деб ҳисобланади. Шунингдек, жуда тез содир бўладиган жараёнлар (мас, портлаш жараёни) да ҳажм ўзгаришга деярли улгурмагани сабабли уларни И. ж. деб караш мумкин. И. ж. иссиклик машиналари (мас, Отто, Дизель цикллари)да учрайди.
И. ж .да ҳажм ўзгариши б-н боғлиқ механик иш бажарилмайди; системанинг ички энергияси ўзгариши иссиқлик ютил и ши (ёки чиқарилиши) туфайли содир бўлади ва т-ранинг ўзгариши (ортиши) босимнинг ўзгариши (ортиши)га олиб келади. Идеал гяздаги И. ж. Шарль конунит бўйсунади (қ. Изоҳора), реал газлардаги И. ж. Шарль қонунига бўйсунмайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.