Izolyator
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 77–78-b. — ziyouz.com
Izolyator — 1) elektr kuçlanişi ostida bölgan elektr qurilmalarini elektrdan ajratiş (izolyatsiyalaş) va mexanik boğlaş uçun möljallangan qurilma. I. dielektrik va uni mahkamlaş detallaridan iborat. Tokni yomon ötkazadigan materiallar (mas, çinni, ebonit, şişa, steatit, ultraçinni va b.) dan yasaladi. I.ning tuzilişi va ölçamlari ularga qöyiladigan mexanik yuk (nagruzka) lar va qurilmadagi elektr kuçlanişga, işlatiş şaroitlariga qarab tanlanadi. Elektr uzatiş liniyalaridagi oçiq elektr st-yalari hamda kiçik st-yalardagi I.ga atmosfera, yogingarçiliklar kuçli ta'sir etadi. Bunday hollarda I.ning taşki yuzasi murakkab şakllarda yasaladi, 6—35 kV kuçlanişli elektr uzatiş liniyalarida ştirli I., undan yuqori kuçlanişli liniyalarda I. şodalari, içiga transformator moyi töldirilgan çinni korpusli I. qöllaniladi; 2) soliştirma elektr qarşiligi katta bölgan modda (dielektrik); 3) radiotexnikada — elektr qarşiligi katta bölgan 2 simli yoki koaksi-al liniyaning qisqa tutaştirilgan bölagi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЗОЛЯТОР — 1) электр кучланиши остида бўлган электр қурилмаларини электрдан ажратиш (изоляциялаш) ва механик боғлаш учун мўлжалланган қурилма. И. диэлектрик ва уни маҳкамлаш деталларидан иборат. Токни ёмон ўтказадиган материаллар (мас, чинни, эбонит, шиша, стеатит, ультрачинни ва б.) дан ясалади. И.нинг тузилиши ва ўлчамлари уларга қўйиладиган механик юк (нагрузка) лар ва қурилмадаги электр кучланишга, ишлатиш шароитларига қараб танланади. Электр узатиш линияларидаги очиқ электр ст-ялари ҳамда кичик ст-ялардаги И.га атмосфера, ёгингарчиликлар кучли таъсир этади. Бундай ҳолларда И.нинг ташки юзаси мураккаб шаклларда ясалади, 6—35 кВ кучланишли электр узатиш линияларида штирли И., ундан юқори кучланишли линияларда И. шодалари, ичига трансформатор мойи тўлдирилган чинни корпусли И. қўлланилади; 2) солиштирма электр қаршилиги катта бўлган модда (диэлектрик); 3) радиотехникада — электр қаршилиги катта бўлган 2 симли ёки коакси-ал линиянинг қисқа туташтирилган бўлаги.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.