Ja'fariylik
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 100–101-b. — ziyouz.com
Ja'fariylik — şialikaat diniy-huquqiy tizim. Unga Ja'far as-Sodiq asos solgan deb hisoblasalarda, aslida 9— 10-a.larda bir qator mujtahid va ilohiyotçilar tomonidan işlab çiqilgan. J. sunniylikdagi 4 mazhab (hanafiylik, molikiylik, şofi'iylik va hanbaliylik) qatori islomda 5-diniy-huquqiy mazhab (imomiylar) deb tan olingan. J. mazhabining sunniylikdagi mazhablardan asosiy farqi: ja'fariylar qiyosni Qur'on, sunna, ijmo'dan keyingi şariat manbai ekanligini rad qiladilar. Şialikdagi imomlar naqllarinigina tan oladilar, vaqtinçalik nikoh (mut'a)ga yöl qöyadilar, xavf paydo bölgan çoğda öz e'tiqodlarini yaşiradilar, ijtihodga imkon yaratadilar. J. 16-a. boşlarida Eronda hukmron diniy-huquqiy tizimga aylangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАЪФАРИЙЛИК — шиаликаат диний-ҳуқуқий тизим. Унга Жаъфар ас-Содиқ асос солган деб ҳисобласаларда, аслида 9— 10-а.ларда бир қатор мужтаҳид ва илоҳиётчилар томонидан ишлаб чиқилган. Ж. суннийликдаги 4 мазҳаб (ҳанафийлик, моликийлик, шофиъийлик ва ҳанбалийлик) қатори исломда 5-диний-ҳуқуқий мазҳаб (имомийлар) деб тан олинган. Ж. мазҳабининг суннийликдаги мазҳаблардан асосий фарқи: жаъфарийлар қиёсни Қуръон, сунна, ижмоъдан кейинги шариат манбаи эканлигини рад қиладилар. Шиаликдаги имомлар нақлларинигина тан оладилар, вақтинчалик никоҳ (мутъа)га йўл қўядилар, хавф пайдо бўлган чоғда ўз эътиқодларини яширадилар, ижтиҳодга имкон яратадилар. Ж. 16-а. бошларида Эронда ҳукмрон диний-ҳуқуқий тизимга айланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.