Jakeriya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 32–33-b. — ziyouz.com
Jakeriya (Jacquerie, «Jacques Bonhomme» sözidan — «Jak Göl» — dvoryanlar tomonidan dehqonlarga berilgan kamsituvçi laqab) — Fransiyada 1358 y. mulkdorlarga qarşi kötarilgan dehqonlar qözğoloni. J. Yuz yillik uruş (1337—1453) natijasida vujudga kelgan iqtisodiy tanglik, yollangan askarlarning talon-toroji va yangi soliqlar solinişi tufayli kelib çiqqan. Qözğolon 28 mayda Bovezi viloyatidan boşlandi. J. iştirokçilari, asosan, dehqonlardan iborat bölib, aholining boşqa tabaqalari ham qatnaşgan. Qözğolonçilarga Gilom Kal boşçilik qilgan. Navarra qiroli Karl 10 iyunda J. rahbarlarini muzokaraga çaqiradi. Muzokara paytida G. Kal xiyonatkorona qölga olinib, qattiq qiynoqlardan söng boşi tanasidan judo qilinadi. Karl qöşinlari tösatdan qözğolonçi dehqonlarga hujum qilib ularni tor-mor keltiradi. 20 mingdan ziyod dehqonlar qirib taşlangan. Rahbarsiz, uyuşmagan va aniq rejasi bölmagan J. yengiladi. U dehqonlarni şaxsiy qaramlikdan ozod bölişlariga imkon yaratgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАКЕРИЯ (Jacquerie, «Jacques Bonhomme» сўзидан — «Жак Гўл» — дворянлар томонидан деҳқонларга берилган камситувчи лақаб) — Францияда 1358 й. мулкдорларга қарши кўтарилган деҳқонлар қўзғолони. Ж. Юз йиллик уруш (1337—1453) натижасида вужудга келган иқтисодий танглик, ёлланган аскарларнинг талон-торожи ва янги солиқлар солиниши туфайли келиб чиққан. Қўзғолон 28 майда Бовези вилоятидан бошланди. Ж. иштирокчилари, асосан, деҳқонлардан иборат бўлиб, аҳолининг бошқа табақалари ҳам қатнашган. Қўзғолончиларга Гильом Каль бошчилик қилган. Наварра қироли Карл 10 июнда Ж. раҳбарларини музокарага чақиради. Музокара пайтида Г. Каль хиёнаткорона қўлга олиниб, қаттиқ қийноқлардан сўнг боши танасидан жудо қилинади. Карл қўшинлари тўсатдан қўзғолончи деҳқонларга ҳужум қилиб уларни тор-мор келтиради. 20 мингдан зиёд деҳқонлар қириб ташланган. Раҳбарсиз, уюшмаган ва аниқ режаси бўлмаган Ж. енгилади. У деҳқонларни шахсий қарамликдан озод бўлишларига имкон яратган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.