Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Jaloliddin Tursunoviç Mirtojiyev

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 615–616-b. — ziyouz.com

    Mirtojiyev Jaloliddin Tursunoviç (1954.15.2, Toşkent) — haykaltaroş, Özbekiston xalq rassomi (2003). Toşkent teatr va rassomlik san'ati in-tini tugatgan (1977). M.ning gips, bronzada yaratgan asarlari professional mahorati b-n diqqatga sazovor, asarlaridagi obrazlar yetuk, puxtaligi b-n ajralib turadi. Ilk asarlari «Lola», «Nigora», «Professor Rasulov», «Şum bola» va b. Özbekiston mustaqilligi yillarida M. ijodi yuksak poğonaga kötarildi: «Bobur» (1993 y., Andijonda), «Abdulla Qodiriy» (1994, Toşkentda), «Abdurauf Fitrat» (1996—97, Buxoroda), «Abdulhamid Çölpon» (1997, Andijon), «Alişer Navoiy» (2001, Moskvada), «Kamoliddin Beqzod» (2003, Çançun ş., Xitoyda), Amir Temur tavalludining 660 y.ligiga bağişlab, «Temur Malik», «Mirzo Uluğbek», «Amir Temur», «Çovgon öyinida Bobur» va b. asarlarini yaratdi. MIRXOND, Mir Muhammad ibn Sayid Burhonuddin Xovand-şoh ibn Kamoliddin Maxmud (1433.22.6 — 1498.24.2) — tarixçi olim. Ota-bobolari asli buxorolik bölib, fiqh ilmida maşhur bölişgan. M. Buxoroda madrasani tugatib, otasi vafotidan keyin Hirotga kelgan. Alişer Navoiy M.ga yirik bir tarixiy asar yozişni topşirgan. Unga Xalosiya xonaqohida joy, maoş tay-inlab, özining boy kutubxonasidan foydalaniş uçun imkon yaratadi. M. şu yerda 1494 y.gaça 7 jil dli «Ravzat ussafo fi siyratul-anbiyo val-muluk valxulafo» («Payğambarlar, podşolar va xalifalarning tarjimai holi haqida jannat boği») asarining 6 jildini yozib tugatadi. «Ravzat ussafo»ning mazmuni quyidagiçadir: 1jild (daftar) — dunyoning yaratilişidan sosoniylar sulolasi inqirozigaça; 2jild Muhammad (as.) va tört xalifa tarixi; 3jild umaviy va abbosiylar xalifalari tarixi; 4jild — umaviy va abbosiylar davrida Örta Osiyo; 5jild — Çingizxon va çingiziylar tarixi; 6jild — Amir Temurdan Abu Sayd vafotigaça bölgan davr tarixi; 7jild — Sulton Husayn va uning avlodi davri tarixi. Bu jildning davomini nabirasi Xondamir (bobosi vafotidan keyin) yozib tugatadi. Dastlabki 6 jild matni Alişer Navoiy taxriridan ötadi. Asar matni Bombay (1845, 1848), Tehron 1850-56, 1860; va Lakhnav 1874, 1883, 1890 y.lar)da çop etilgan; özbekçaga tarjimasi Muhammad Rahimxon Feruz davri (1865— 73)da amalga oşiriladi.

    Ad.: Ahmedov B., Özbekiston tarixi manbalari, T., 2001.

    Naim Norqulov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МИРТОЖИЕВ Жалолиддин Турсунович (1954.15.2, Тошкент) — ҳайкалтарош, Ўзбекистон халқ рассоми (2003). Тошкент театр ва рассомлик санъати ин-тини тугатган (1977). М.нинг гипс, бронзада яратган асарлари профессионал маҳорати б-н диққатга сазовор, асарларидаги образлар етук, пухталиги б-н ажралиб туради. Илк асарлари «Лола», «Нигора», «Профессор Расулов», «Шум бола» ва б. Ўзбекистон мустақиллиги йилларида М. ижоди юксак поғонага кўтарилди: «Бобур» (1993 й., Андижонда), «Абдулла Қодирий» (1994, Тошкентда), «Абдурауф Фитрат» (1996—97, Бухорода), «Абдулҳамид Чўлпон» (1997, Андижон), «Алишер Навоий» (2001, Москвада), «Камолиддин Беқзод» (2003, Чанчунь ш., Хитойда), Амир Темур таваллудининг 660 й.лигига бағишлаб, «Темур Малик», «Мирзо Улуғбек», «Амир Темур», «Човгон ўйинида Бобур» ва б. асарларини яратди. МИРХОНД, Мир Муҳаммад ибн Сайид Бурҳонуддин Хованд-шоҳ ибн Камолиддин Махмуд (1433.22.6 — 1498.24.2) — тарихчи олим. Ота-боболари асли бухоролик бўлиб, фиқҳ илмида машҳур бўлишган. М. Бухорода мадрасани тугатиб, отаси вафотидан кейин Ҳиротга келган. Алишер Навоий М.га йирик бир тарихий асар ёзишни топширган. Унга Халосия хонақоҳида жой, маош тай-инлаб, ўзининг бой кутубхонасидан фойдаланиш учун имкон яратади. М. шу ерда 1494 й.гача 7 жил дли «Равзат уссафо фи сийратул-анбиё вал-мулук валхулафо» («Пайғамбарлар, подшолар ва халифаларнинг таржимаи ҳоли ҳақида жаннат боғи») асарининг 6 жилдини ёзиб тугатади. «Равзат уссафо»нинг мазмуни қуйидагичадир: 1жилд (дафтар) — дунёнинг яратилишидан сосонийлар сулоласи инқирозигача; 2жилд Муҳаммад (ас.) ва тўрт халифа тарихи; 3жилд умавий ва аббосийлар халифалари тарихи; 4жилд — умавий ва аббосийлар даврида Ўрта Осиё; 5жилд — Чингизхон ва чингизийлар тарихи; 6жилд — Амир Темурдан Абу Сайд вафотигача бўлган давр тарихи; 7жилд — Султон Ҳусайн ва унинг авлоди даври тарихи. Бу жилднинг давомини набираси Хондамир (бобоси вафотидан кейин) ёзиб тугатади. Дастлабки 6 жилд матни Алишер Навоий тахриридан ўтади. Асар матни Бомбай (1845, 1848), Теҳрон 1850-56, 1860; ва Лакҳнав 1874, 1883, 1890 й.лар)да чоп этилган; ўзбекчага таржимаси Муҳаммад Раҳимхон Феруз даври (1865— 73)да амалга оширилади.

    Ад.: Аҳмедов Б., Ўзбекистон тарихи манбалари, Т., 2001.

    Наим Норқулов.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.