Jamoa şartnomasi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 54–55-b. — ziyouz.com
Jamoa şartnomasi - korxonada iş beruvçi b-n xodimlar örtasidagi mehnat, ijtimoiy-iqtisodiy va kasbga oid munosabatlarni tartibga soladigan meyoriy hujjat. Iş beruvçi b-n J. ş. tuziş zarurligi töğrisidagi qaror qabul qiliş huquqiga kasaba uyuşmasi (öz vakillik organi orqali), xodimlar vakolat bergan boşqa vakillik organi yoki bevosita mehnat jamoasi umumiy yiğilişi (konferensiyasi) ega. J. ş. korxonalarda, ularning yuridik şaxe huquqi berilgan tarkibiy bölinmalarida bir tarafdan — kasaba uyuşmalari va xodimlar tomonidan yuqoridagi vakillik organlari orqali, 2-tarafdan — bevosita iş beruvçi yoki u vakolat bergan vakillar örtasida tuziladi. Uning mazmuni va tuzilişini taraflar belgilaydi. J. ş.ga iş beruvçi va xodimlarning quyidagi masalalar böyiça özaro majburiyatlari kiritilişi mumkin: mehnatga haq tölaş şakli, tizimi va miqdori, pul mukofotlari, nafaqalar, kompensatsiyalar, qöşimça tölovlar; narxlar özgarib borişiga, inflyatsiya darajasiga, J. ş.da belgilangan körsatkiçlar bajarilişiga qarab mehnatga haq tölaşni tartibga soliş mexanizmi; xodimlarni iş b-n ta'minlaş, qayta öqitiş, işdan böşatiş şartlari; iş vaqti va dam oliş vaqti, mehnat ta'tillarining muddatlari; xodimlar, jumladan, ayollar va 18 yoşga tölmagan şaxslarning mehnat şaroiti va mehnat muhofazasini yaxşilaş, ekologiya jihatidan xavfsizlikni ta'minlaş; korxonani va idoraga qaraşli turar joyni xususiylaştiriş vaqtida xodimlarning manfaatlariga rioya qiliş; işlab turib öqiydigan xodimlarning imtiyozlari; ixtiyoriy va majburiy tarzdagi tibbiy hamda ijtimoiy suğurta va h. k. J. ş. loyihasi korxona bölinmalarida xodimlar tomonidan muhokama qilinib, fikr va takliflari xisobga olingan holda takomilga yetkaziladi va mehnat jamoasi umumiy yiğilişi (konferensiyasi)da muhokamaga qöyiladi. J. ş. umumiy yiğiliş (konferensiya)da ma'qullangandan keyin taraflarning vakillari tomonidan uç kun içida imzolanadi va imzo çekilgan vaqtdan e'tiboran yoki J. ş.da körsatilgan kundan boşlab kuçga kiradi hamda taraflar belgilagan muddat davomida amal qiladi. J. ş.ga oid qonun-qoidalar ÖzR Mehnat kodeksida belgilab berilgan (35—46-moddalar).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАМОА ШАРТНОМАСИ - корхонада иш берувчи б-н ходимлар ўртасидаги меҳнат, ижтимоий-иқтисодий ва касбга оид муносабатларни тартибга соладиган меъёрий ҳужжат. Иш берувчи б-н Ж. ш. тузиш зарурлиги тўғрисидаги қарор қабул қилиш ҳуқуқига касаба уюшмаси (ўз вакиллик органи opқали), ходимлар ваколат берган бошқа вакиллик органи ёки бевосита меҳнат жамоаси умумий йиғилиши (конференцияси) эга. Ж. ш. корхоналарда, уларнинг юридик шахе ҳуқуқи берилган таркибий бўлинмаларида бир тарафдан — касаба уюшмалари ва ходимлар томонидан юқоридаги вакиллик органлари орқали, 2-тарафдан — бевосита иш берувчи ёки у ваколат берган вакиллар ўртасида тузилади. Унинг мазмуни ва тузилишини тарафлар белгилайди. Ж. ш.га иш берувчи ва ходимларнинг қуйидаги масалалар бўйича ўзаро мажбуриятлари киритилиши мумкин: меҳнатга ҳақ тўлаш шакли, тизими ва миқдори, пул мукофотлари, нафақалар, компенсациялар, қўшимча тўловлар; нархлар ўзгариб боришига, инфляция даражасига, Ж. ш.да белгиланган кўрсаткичлар бажарилишига қараб меҳнатга ҳақ тўлашни тартибга солиш механизми; ходимларни иш б-н таъминлаш, қайта ўқитиш, ишдан бўшатиш шартлари; иш вақти ва дам олиш вақти, меҳнат таътилларининг муддатлари; ходимлар, жумладан, аёллар ва 18 ёшга тўлмаган шахсларнинг меҳнат шароити ва меҳнат муҳофазасини яхшилаш, экология жиҳатидан хавфсизликни таъминлаш; корхонани ва идорага қарашли турар жойни хусусийлаштириш вақтида ходимларнинг манфаатларига риоя қилиш; ишлаб туриб ўқийдиган ходимларнинг имтиёзлари; ихтиёрий ва мажбурий тарздаги тиббий ҳамда ижтимоий суғурта ва ҳ. к. Ж. ш. лойиҳаси корхона бўлинмаларида ходимлар томонидан муҳокама қилиниб, фикр ва таклифлари хисобга олинган ҳолда такомилга етказилади ва меҳнат жамоаси умумий йиғилиши (конференцияси)да муҳокамага қўйилади. Ж. ш. умумий йиғилиш (конференция)да маъқуллангандан кейин тарафларнинг вакиллари томонидан уч кун ичида имзоланади ва имзо чекилган вақтдан эътиборан ёки Ж. ш.да кўрсатилган кундан бошлаб кучга киради ҳамда тарафлар белгилаган муддат давомида амал қилади. Ж. ш.га оид қонун-қоидалар ЎзР Меҳнат кодексида белгилаб берилган (35—46-моддалар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.