Jan Batist Sey
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 816-b. — ziyouz.com
Sey Jan Batist SEY (Say) Jan Batist (1767.5.1, Lion — 1832.15.11, Parij) — fransuz iktisodçisi, tadbirkor, yirik burjuaziya mafkuraçisi, erkin savdo va davlatning iktisodiyotga aralaşmaslik tarafdori. S. 1819 y.da San'at va hunarmandlik milliy konservatoriyasida sanoat iqtisodiyoti kafedrasini boşqardi, 1831 y.dan Kollej de Fransda siyosiy iqtisod prof. A. Smit ta'limotini targab etiş va uni töliq izohlaş bahonasida S. ustozining ğoyalarini rivojlantirdi va töldirdi. S. iqtisodçilardan birinçi bölib boylikning mehnat nazariyasini naflilikka asoslangan subyektiv nazariya bilan almaştirişga urindi. U işlab çiqariş. omillari nazariyasini asoslab qiymatni yaratiş jarayonida mehnat, kapital va tabiat (köproq yer)ning teng iştiroki ğoyasini ilgari surdi. Işlab çiqariş. ning omili narxi undan işlab çikariladigan tovar narxi bilan, oxiroqibatda bu tovarga bölgan talab bilan belgilanadi. S. umumiy tovarlar ortikçaligi mavjud bölişi imkoniyatlarini inkor etadi. S. tomonidan işlab çiqariş (taklif) öziga mos iste'mol (talab)ni yuzaga keltirişi asoslangan bozorlar nazariyasi (bozorlar qonuni; «Sey qonuni» deb ham ataladi) ta'riflab berildi. Asosiy asarlari: «Siyosiy iqtisod risolasi» (1903), «Siyosiy iqtisod katexizisi» (1917), 6 jildli «Siyosiy iqtisod kursi» (1828 — 1830), «Töliq amaliy siyosiy iqtisod kursi» (1829) va b.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СЭЙ (Say) Жан Батист (1767.5.1, Лион — 1832.15.11, Париж) — француз иктисодчиси, тадбиркор, йирик буржуазия мафкурачиси, эркин савдо ва давлатнинг иктисодиётга аралашмаслик тарафдори. С. 1819 й.да Санъат ва ҳунармандлик миллий консерваториясида саноат иқтисодиёти кафедрасини бошқарди, 1831 й.дан Коллеж де Франсда сиёсий иқтисод проф. А. Смит таълимотини таргаб этиш ва уни тўлиқ изоҳлаш баҳонасида С. устозининг ғояларини ривожлантирди ва тўлдирди. С. иқтисодчилардан биринчи бўлиб бойликнинг меҳнат назариясини нафлиликка асосланган субъектив назария билан алмаштиришга уринди. У ишлаб чиқариш. омиллари назариясини асослаб қийматни яратиш жараёнида меҳнат, капитал ва табиат (кўпроқ ер)нинг тенг иштироки ғоясини илгари сурди. Ишлаб чиқариш. нинг омили нархи ундан ишлаб чикариладиган товар нархи билан, охироқибатда бу товарга бўлган талаб билан белгиланади. С. умумий товарлар ортикчалиги мавжуд бўлиши имкониятларини инкор этади. С. томонидан ишлаб чиқариш (таклиф) ўзига мос истеъмол (талаб)ни юзага келтириши асосланган бозорлар назарияси (бозорлар қонуни; «Сэй қонуни» деб ҳам аталади) таърифлаб берилди. Асосий асарлари: «Сиёсий иқтисод рисоласи» (1903), «Сиёсий иқтисод катехизиси» (1917), 6 жилдли «Сиёсий иқтисод курси» (1828 — 1830), «Тўлиқ амалий сиёсий иқтисод курси» (1829) ва б.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.