Jan Piaje
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 202-b. — ziyouz.com
Piaje Jan PIAJE (Piaget) Jan (1896.8.8, Nevşatel — 1980.16.9. Jeneva) — şveysar psixologi. Intellektning operatsional konsepsiyasi va genetik epistemologiyani yaratgan. Nevşatel (1926—29), Jeneva (1929 y.dan), Lozanna (1937—54) un-tlari prof. Parijdagi Xalqaro genetik epistemologiya markazi (1955) asosçisi. P. bolalar psixologiyasi, ayniqsa, ularning aqliy tarakqiyotini örganiş soxasida ilmiy maktab yaratdi («Bolaning nutki va tafakkuri» asari, 1923). P. işlab çiqkan intellektning operatsional konsepsiyasiga köra, psixika in-dividning muhitga moslaşuvi doira-sida namoyon böladi va rivojlanadi. Subyekt b-n obyekt muvozanatlaşuvining oliy şakli operatsional strukturalarning hosil bölişidir. Operatsional struktura, P. fikriça, subyektning «içki harakati» bölib, bu harakat genetik jihatdan taşqi, predmet ta'siridan kelib çikadi va b. harakatlar b-n muayyan sistema bölib birlaşadi. Operatsional konsepsiya asosida P. idrok, hissiyot va b. psixik funksiyalarni taxlil qildi. P. tafakkur psixologiyasi, psixologiya va mantiqning özaro munosabati masalalarini işlab çiqişga katta hissa köşgan. Muhim asarlari: «Oddiy mantiqiy strukturalar genezisi» (1939—41), «Intellekt psixologiyasi» (1946), «Eksperimental psixologiya» (P.Fress b-n birgalikda).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПИАЖЕ (Piaget) Жан (1896.8.8, Невшатель — 1980.16.9. Женева) — швейцар психологи. Интеллектнинг операционал концепцияси ва генетик эпистемологияни яратган. Невшатель (1926—29), Женева (1929 й.дан), Лозанна (1937—54) ун-тлари проф. Париждаги Халқаро генетик эпистемология маркази (1955) асосчиси. П. болалар психологияси, айниқса, уларнинг ақлий таракқиётини ўрганиш сохасида илмий мактаб яратди («Боланинг нутки ва тафаккури» асари, 1923). П. ишлаб чиқкан интеллектнинг операционал концепциясига кўра, психика ин-дивиднинг муҳитга мослашуви доира-сида намоён бўлади ва ривожланади. Субъект б-н объект мувозанатлашувининг олий шакли операционал структураларнинг ҳосил бўлишидир. Операционал структура, П. фикрича, субъектнинг «ички ҳаракати» бўлиб, бу ҳаракат генетик жиҳатдан ташқи, предмет таъсиридан келиб чикади ва б. ҳаракатлар б-н муайян система бўлиб бирлашади. Операционал концепция асосида П. идрок, ҳиссиёт ва б. психик функцияларни тахлил қилди. П. тафаккур психологияси, психология ва мантиқнинг ўзаро муносабати масалаларини ишлаб чиқишга катта ҳисса кўшган. Муҳим асарлари: «Оддий мантиқий структуралар генезиси» (1939—41), «Интеллект психологияси» (1946), «Экспериментал психология» (П.Фресс б-н биргаликда).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.