Jand
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 66-b. — ziyouz.com
Jand — Sirdaryoning quyi oqimida joylaşgan örta asr şahri. Xorazmşohlar davlatining şarqiy istehkomi hisoblangan. Bu yerlarni Saljuq bosib olmasdan oldin ham, Sirdaryo etagi qipçoqlar qölida mustaqil ölka (mulk) bölgan. 12-a. örtasiga kelib, J. b-n Forob oraliği butunlay Xorazmşohlar (Takaş) qöliga ötgan. Xorazmşohlar J.dan turib qipçoqlar yeriga harbiy yurişlar qilgan. Öşa davrda Orol dengizi ham Jand köli deb atalgan. 1220 y. J.ni Jöjixon egallagan. S. P. Tolstoye tadqiqotlari J. Qozoğistonning Qizilörda ş. yaqinidagi Janqal'a xarobalari örnida bölganligini körsatadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАНД — Сирдарёнинг қуйи оқимида жойлашган ўрта аср шаҳри. Хоразмшоҳлар давлатининг шарқий истеҳкоми ҳисобланган. Бу ерларни Салжуқ босиб олмасдан олдин ҳам, Сирдарё этаги қипчоқлар қўлида мустақил ўлка (мулк) бўлган. 12-а. ўртасига келиб, Ж. б-н Фороб оралиғи бутунлай Хоразмшоҳлар (Такаш) қўлига ўтган. Хоразмшоҳлар Ж.дан туриб қипчоқлар ерига ҳарбий юришлар қилган. Ўша даврда Орол денгизи ҳам Жанд кўли деб аталган. 1220 й. Ж.ни Жўжихон эгаллаган. С. П. Толстое тадқиқотлари Ж. Қозоғистоннинг Қизилўрда ш. яқинидаги Жанқалъа харобалари ўрнида бўлганлигини кўрсатади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.