Janubiy Avstraliya

Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 70-b. — ziyouz.com

Janubiy Avstraliya - Avstraliya Ittifoqidagi ştat. Hind okeanining Katta Avstraliya qöltiği sohilida. Mayd. 984 ming km2. Aholisi 1,5 mln. kişi (2000). Ma'muriy markazi — Adelaida ş.

Ştat hududining relyefi asosan, tekislik, toğ massivlari ham uçraydi (Styuart, Masgreyv va b.). Quruq özanlar va köllar (Eyr, Gerdner, Torrens) bor. Eng katta daryosi — Murrey. Ştat xududining çöl va çala çöldan iborat şim. va şim.-ğarbida yiliga 100—200 mm yoğin tuşadi. Jan. va jan.-şarqida iqlim mö'tadil, 500—1000 mm yoğin yoğadi, tuproği unumdor. Yillik örtaça t-ra 20°, yanv.niki — 30°.

Ştat ekin maydonining qariyb 25% iga buğdoy ekiladi. Boğ köp. Mevaçilik va tokçilik rivojlangan. Xöjaligining asosiy tarmoği — yaylov çorvaçiligi (qöy, qoramol, ot, çöçqa boqiladi).

Konçilik (mis va temir rudalari, toşkömir, tabiiy gaz olinadi) rivojlangan. Sanoatda qora va rangli metallurgiya yetakçi örinda. Kemasozlik, maşinasozlik (q. x. maşinalari, avtomobilsozlik, raketasozlik), neft kimyosi sanoati korxonalari bor. Ştatning jan. qismida q. x. mahsulotlarini qayta işlovçi sanoat korxonalari joylaşgan. Vino işlab çiqariş yaxşi yölga qöyilgan. Yirik sanoat markazlari: Adelaida va Port-Agasta.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ЖАНУБИЙ АВСТРАЛИЯ - Австралия Иттифоқидаги штат. Ҳинд океанининг Катта Австралия қўлтиғи соҳилида. Майд. 984 минг км2. Аҳолиси 1,5 млн. киши (2000). Маъмурий маркази — Аделаида ш.

Штат ҳудудининг рельефи асосан, текислик, тоғ массивлари ҳам учрайди (Стюарт, Масгрейв ва б.). Қуруқ ўзанлар ва кўллар (Эйр, Гэрднер, Торренс) бор. Энг катта дарёси — Муррей. Штат худудининг чўл ва чала чўлдан иборат шим. ва шим.-ғарбида йилига 100—200 мм ёғин тушади. Жан. ва жан.-шарқида иқлим мўътадил, 500—1000 мм ёғин ёғади, тупроғи унумдор. Йиллик ўртача т-ра 20°, янв.ники — 30°.

Штат экин майдонининг қарийб 25% ига буғдой экилади. Боғ кўп. Мевачилик ва токчилик ривожланган. Хўжалигининг асосий тармоғи — яйлов чорвачилиги (қўй, қорамол, от, чўчқа боқилади).

Кончилик (мис ва темир рудалари, тошкўмир, табиий газ олинади) ривожланган. Саноатда қора ва рангли металлургия етакчи ўринда. Кемасозлик, машинасозлик (қ. х. машиналари, автомобилсозлик, ракетасозлик), нефть кимёси саноати корхоналари бор. Штатнинг жан. қисмида қ. х. маҳсулотларини қайта ишловчи саноат корхоналари жойлашган. Вино ишлаб чиқариш яхши йўлга қўйилган. Йирик саноат марказлари: Аделаида ва Порт-Агаста.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.