Janubiy okean
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 83–84-b. — ziyouz.com
Janubiy okean - Dunyo okeani (Atlantika, Hind, Tinç okeanlari)ning Antarktidani örab turgan qismining şartli nomi. Dastlab golland geografi B. Varenius 1650 y.da mustaqil okean sifatida ajratgan. Okeanning çegarasi Jan. Amerika, Afrika, Avstraliya materiklarining va Tasmaniya hamda Yangi Zelandiya o.larining jan. çekkalari orqali ötkazilgan şartli çiziq va jan. qutbiy doyra, 35—60° j. k.lar orqali ötkazilgan. Antarktika atlasida J. o.ning şartli çegarasi qilib Antarktika konvergensiya zonasi (55° j. k. yaqinida) hisoblanadi. J. o.ni alohida okean qilib ajratişda iqlimning sovuqligi, gidrologik şaroitlar asos qilib olingan. Ammo keyingi tadqiqotlar natijasida J. o.ning Atlantika, Tinç va Hind okeanlarga yondoş sektorlarida uning iqlimiy va gidrologik şaroitlari öşa okeanlarnikiga öxşaşligi ma'lum böldi. Dengizçilik amaliyotida J. o. termini qöllanilmaydi, çunki dengizçilikka oid öquv qöllanmalarida bu tuşunça uçramaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАНУБИЙ ОКЕАН - Дунё океани (Атлантика, Ҳинд, Тинч океанлари)нинг Антарктидани ўраб турган қисмининг шартли номи. Дастлаб голланд географи Б. Варениус 1650 й.да мустақил океан сифатида ажратган. Океаннинг чегараси Жан. Америка, Африка, Австралия материкларининг ва Тасмания ҳамда Янги Зеландия о.ларининг жан. чеккалари орқали ўтказилган шартли чизиқ ва жан. қутбий дойра, 35—60° ж. к.лар орқали ўтказилган. Антарктика атласида Ж. о.нинг шартли чегараси қилиб Антарктика конвергенция зонаси (55° ж. к. яқинида) ҳисобланади. Ж. о.ни алоҳида океан қилиб ажратишда иқлимнинг совуқлиги, гидрологик шароитлар асос қилиб олинган. Аммо кейинги тадқиқотлар натижасида Ж. о.нинг Атлантика, Тинч ва Ҳинд океанларга ёндош секторларида унинг иқлимий ва гидрологик шароитлари ўша океанларникига ўхшашлиги маълум бўлди. Денгизчилик амалиётида Ж. о. термини қўлланилмайди, чунки денгизчиликка оид ўқув қўлланмаларида бу тушунча учрамайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.