Janubiy qutb
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 89-b. — ziyouz.com
Janubiy qutb - Yer aylanişining faraz qilinadigan öqi, Jan. yarim şarda yer yuzasi b-n kesişgan nuqta. J. q. Antarktidaning Tinç okean qirğoğiga yaqin qismida 280 m balandlikda joylaşgan. Bu yerda muzning qalinligi 2810 m ga yetadi. Yer yuzasidagi har qanday nuqta J. q.ga nisbatan joylaşgan bölib, har doim şim. yönalişda böladi. J. q. atrofida iqlim juda ham sovuq, muttasil şamol va izğirin, böron bölib turadi. Havoning örtaça t-rasi 1957—61 y.larda —48,6°, eng past t-ra —78,9° bölgan. Qutb kuni qariyb 179 sutka davom etadi (23 sent. dan 20—21 martgaça). (yana q. Geografik qupgblar). R. Amundsen boşçiligidagi norveg ekspeditsiyasi 1911 y. 14 dek.da birinçi bölib J. q.ga yetib borgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАНУБИЙ ҚУТБ - Ер айланишининг фараз қилинадиган ўқи, Жан. ярим шарда ер юзаси б-н кесишган нуқта. Ж. қ. Антарктиданинг Тинч океан қирғоғига яқин қисмида 280 м баландликда жойлашган. Бу ерда музнинг қалинлиги 2810 м га етади. Ер юзасидаги ҳар қандай нуқта Ж. қ.га нисбатан жойлашган бўлиб, ҳар доим шим. йўналишда бўлади. Ж. қ. атрофида иқлим жуда ҳам совуқ, муттасил шамол ва изғирин, бўрон бўлиб туради. Ҳавонинг ўртача т-раси 1957—61 й.ларда —48,6°, энг паст т-ра —78,9° бўлган. Қутб куни қарийб 179 сутка давом этади (23 сент. дан 20—21 мартгача). (яна қ. Географик қупгблар). Р. Амундсен бошчилигидаги норвег экспедицияси 1911 й. 14 дек.да биринчи бўлиб Ж. қ.га етиб борган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.