Jarinquduq botiği
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 93-b. — ziyouz.com
Jarinquduq botiği - Ustyurt platosining şim.-ğarbidagi botiq. Bir qismi Özbekiston Respublikasi, qolgani Qozoğiston Respublikasi xududida joylaşgan. J. b. neogen (sarmat) ning oqaktoş, mergel jinslaridan tarkib topgan. Mutlaq bal. şim.-şarqida 72—73 m. Nisbiy çuq. 3—5 m. Uz. 60—65 km, eni 12—14 km. Tubi yassi tekislik, marzasimon balandlik va döngliklar mavjud, qatqaloq va pörsildoq şörxoklar b-n band. Yer osti suvlari J. b.da yuqoriga kötarilişi tufayli buğlaniş jarayonida tuz töplanadi. Grunt suvlarining şörligi hol da 80— 100 g va undan köp, sulfat-xlorid turiga oid. Şör joylarda ösimlik ösmaydi, faqat botiqning çekkalarida bir yillik şöralar, sarisazan, qorabaroq, onda-sonda saksovul ösadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАРИНҚУДУҚ БОТИҒИ - Устюрт платосининг шим.-ғарбидаги ботиқ. Бир қисми Ўзбекистoн Республикаси, қолгани Қозоғистон Республикаси худудида жойлашган. Ж. б. неоген (сармат) нинг оқактош, мергел жинсларидан таркиб топган. Мутлақ бал. шим.-шарқида 72—73 м. Нисбий чуқ. 3—5 м. Уз. 60—65 км, эни 12—14 км. Туби ясси текислик, марзасимон баландлик ва дўнгликлар мавжуд, қатқалоқ ва пўрсилдоқ шўрхоклар б-н банд. Ер ости сувлари Ж. б.да юқорига кўтарилиши туфайли буғланиш жараёнида туз тўпланади. Грунт сувларининг шўрлиги ҳoл да 80— 100 г ва ундан кўп, сульфат-хлорид турига оид. Шўр жойларда ўсимлик ўсмайди, фақат ботиқнинг чеккаларида бир йиллик шўралар, сарисазан, қорабароқ, онда-сонда саксовул ўсади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.