Jarqöton otaşkadasi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 99-b. — ziyouz.com
Jarqöton otaşkadasi - Surxondaryo viloyati Jarqöton ş. xarobasidagi otaşparastlar ibodatxonasi. Örta Osiyo va Örta Şarqdagi eng qad. otaşkada hisoblanadi. J. o.da A. Asqarov rahbarligidagi arxeologik ekspeditsiya tadqiqot işlari olib borgan (1973 y.dan). J. o.ning tarhi töğri törtburçak (44x64 m) bölib, devor (qalinligi 4,5 m) b-n öralgan. Unda doira şaklidagi 6 sajdagoh, 5 muqaddas quduq, tabarruk aşyolar saqlanadigan maxsus xona va b. xöjalik xonalari bölgan. Ibodatxona markazida katta supa (oçiq platforma) bölib, uning markazida çor minor qoldiqlari va katta sajdagoh topilgan. Kohinlar yaşaydigan supali xonalar, muqaddas olov va kul saqlanadigan otaşgoxlar, muqaddas içimlik (saoma — xaoma) tayyorlanadigan xonalar oçilgan. J. o.dan sirlangan, bezakli sopol idişlar, loydan işlangan odam haykalçalari, afsonaviy quş Geruda — Humo tasvirlangan idiş, sopol quvurlar va b. topilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАРҚЎТОН ОТАШКАДАСИ - Сурхондарё вилояти Жарқўтон ш. харобасидаги оташпарастлар ибодатхонаси. Ўрта Осиё ва Ўрта Шарқдаги энг қад. оташкада ҳисобланади. Ж. о.да А. Асқаров раҳбарлигидаги археологик экспедиция тадқиқот ишлари олиб борган (1973 й.дан). Ж. о.нинг тарҳи тўғри тўртбурчак (44x64 м) бўлиб, девор (қалинлиги 4,5 м) б-н ўралган. Унда доира шаклидаги 6 саждагоҳ, 5 муқаддас қудуқ, табаррук ашёлар сақланадиган махсус хона ва б. хўжалик хоналари бўлган. Ибодатхона марказида катта супа (очиқ платформа) бўлиб, унинг марказида чор минор қолдиқлари ва катта саждагоҳ топилган. Коҳинлар яшайдиган супали хоналар, муқаддас олов ва кул сақланадиган оташгохлар, муқаддас ичимлик (саома — хаома) тайёрланадиган хоналар очилган. Ж. о.дан сирланган, безакли сопол идишлар, лойдан ишланган одам ҳайкалчалари, афсонавий қуш Геруда — Ҳумо тасвирланган идиш, сопол қувурлар ва б. топилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.