Jayran
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 31-b. — ziyouz.com
Jayran JAYRAN, kiyik, ohu (Gazella subgutturosa) — ohular (ğizollar) uruğiga mansub sut emizuvçi hayvon. Tanasining uz. 94—115 sm, böyi 60—65sm, oğirligi 25—30 kg. Urğoçisi şoxsiz. Erkagining şoxi qora, yöğon va böğimli (uz. 40 sm gaça). Markaziy Osiyo va Ğarbiy Osiyoda, jumladan Zakavkazye, Turkmaniston, Özbekiston, Jan. Qozoğistonning çöl va çalaçöllarida tarqalgan. Bahor va yozda 4—7 tadan, qişda 15—20 tadan, ba'zan bir neça yuztadan poda bölib ötlaydi. Köklamda ğallasimonlar va efemer ösimliklar, kuzda şörak va şuvoqlar; qişda butalar novdasi va mevasi b-n oziqlanadi. J.ning oyoqlari ingiçka, tez (soatiga 60 km gaça) yuguradi. Apr.—mayda 1—2 bola tuğadi. Tutqinlikda yaxşi köpayadi, lekin uzoq yaşamaydi. Göşti va terisi uçun köplab ovlanişi tufayli soni juda kamayib ketgan. Buxoro va Surxondaryoda J.ni köpaytiriş uçun maxsus pitomnik (parvarişxona)lar taşkil etilgan. Xalqaro va Özbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАЙРАН, кийик, оҳу (Gazella subgutturosa) — оҳулар (ғизоллар) уруғига мансуб сут эмизувчи ҳайвон. Танасининг уз. 94—115 см, бўйи 60—65см, оғирлиги 25—30 кг. Урғочиси шохсиз. Эркагининг шохи қора, йўғон ва бўғимли (уз. 40 см гача). Марказий Осиё ва Ғарбий Осиёда, жумладан Закавказье, Туркмaнистoн, Ўзбекистон, Жан. Қозоғистоннинг чўл ва чалачўлларида тарқалган. Баҳор ва ёзда 4—7 тадан, қишда 15—20 тадан, баъзан бир неча юзтадан пода бўлиб ўтлайди. Кўкламда ғалласимонлар ва эфемер ўсимликлар, кузда шўрак ва шувоқлар; қишда буталар новдаси ва меваси б-н озиқланади. Ж.нинг оёқлари ингичка, тез (соатига 60 км гача) югуради. Апр.—майда 1—2 бола туғади. Тутқинликда яхши кўпаяди, лекин узоқ яшамайди. Гўшти ва териси учун кўплаб овланиши туфайли сони жуда камайиб кетган. Бухоро ва Сурхондарёда Ж.ни кўпайтириш учун махсус питомник (парваришхона)лар ташкил этилган. Халқаро ва Ўзбекистон Қизил китобига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.