Jefri Uilkinson
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 39–40-b. — ziyouz.com
Uilkinson Jefri (1921.14.7, Todmordon) — ingliz organikkimyogari. London Qirollik jamiyati a'zosi (1965 y.dan). Atom energiyasi böyiça birlaşgan Angliya— AQŞ—Kanada loyihasida (1943—46), Kaliforniya un-tida (1946—50), Massaçuset texnologiya in-tida (1950—51), Garvard un-tida (1951—55) işlagan, London un-ti prof. (1956 y.dan). Ilmiy işlari metallorganik birikmalar kimyosiga oid. Yengil şaroitlarda olefinlar va atsetilen uglevodorodlarni gidrogenlaşda qöllanadigan universal gomogen katalizator — [(C6H5)3P]3RhCl (Uilkinson katalizatori) kaşf etgan (1958). Geksametilvolfram va b. metallarning barqaror alkil hosilalarini sintez qilgan. Nobel mukofoti laureati (1973, E. O. Fişer b-n hamkorlikda).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УИЛКИНСОН Жефри (1921.14.7, Тодмордон) — инглиз органиккимёгари. Лондон Қироллик жамияти аъзоси (1965 й.дан). Атом энергияси бўйича бирлашган Англия— АҚШ—Канада лойиҳасида (1943—46), Калифорния ун-тида (1946—50), Массачусет технология ин-тида (1950—51), Гарвард ун-тида (1951—55) ишлаган, Лондон ун-ти проф. (1956 й.дан). Илмий ишлари металлорганик бирикмалар кимёсига оид. Енгил шароитларда олефинлар ва ацетилен углеводородларни гидрогенлашда қўлланадиган универсал гомоген катализатор — [(C6H5)3P]3RhCl (Уилкинсон катализатори) кашф этган (1958). Гексаметилвольфрам ва б. металларнинг барқарор алкил ҳосилаларини синтез қилган. Нобель мукофоти лауреати (1973, Э. О. Фишер б-н ҳамкорликда).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.