Jelak
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 120-b. — ziyouz.com
Jelak — xotin-qizlar boşiga taşlab yuradigan yopinçiq; biçimi erkaklar tönining kiçik hajmdagi şaklida. Faqat böyin ömiziga töğri burçakli uzun yoqa qöşilgan, ayrimlarida yoqa örniga tuva (10x20 sm) qöyilgan. J.ning uzunligi 115—120 sm, tana va yeng qismi öta tor qilib biçilgan, yenglari odatdagidan uzunroq bölib, paranjiniki kabi orqa tomonda birlaştirilib etakkaça tuşib turgan. J.ning avrasi ba'zan quroq usulida mato parçalaridan ulab tikilgan; yoqa (tuva)si yorqin rangli iplarda kaşta b-n sidirğa qoplab, yoqa, yenglari hoşiya naqş (romb, uçburçak, xoçsimon va b. şaklli), yoqadan orqa tomonga, yenglarga şoxça («hayot daraxti») şakli kaşta b-n tikilib, turli xil pulakça, piston, tugma, noziklar b-n bezatilgan, şuningdek, enli jiyaklar (asosan qöltiq osti va yeng uçlariga) tikilgan. Jiyaklar oxiri popuklar b-n tugallangan. Samarqand, Surxondaryo, Buxoro, Xorazm, Qaşqadaryo, Qoraqalpoğistonda keng tarqalgan J. maxalliy xususiyatlar asosida turliça bezatilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖЕЛАК — хотин-қизлар бошига ташлаб юрадиган ёпинчиқ; бичими эркаклар тўнининг кичик ҳажмдаги шаклида. Фақат бўйин ўмизига тўғри бурчакли узун ёқа қўшилган, айримларида ёқа ўрнига тува (10x20 см) қўйилган. Ж.нинг узунлиги 115—120 см, тана ва енг қисми ўта тор қилиб бичилган, енглари одатдагидан узунроқ бўлиб, паранжиники каби орқа томонда бирлаштирилиб этаккача тушиб турган. Ж.нинг авраси баъзан қуроқ усулида мато парчаларидан улаб тикилган; ёқа (тува)си ёрқин рангли ипларда кашта б-н сидирға қоплаб, ёқа, енглари ҳошия нақш (ромб, учбурчак, хочсимон ва б. шаклли), ёқадан орқа томонга, енгларга шохча («ҳаёт дарахти») шакли кашта б-н тикилиб, турли хил пулакча, пистон, тугма, нозиклар б-н безатилган, шунингдек, энли жияклар (асосан қўлтиқ ости ва енг учларига) тикилган. Жияклар охири попуклар б-н тугалланган. Самарқанд, Сурхондарё, Бухоро, Хоразм, Қашқадарё, Қорақалпоғистонда кенг тарқалган Ж. маxаллий хусусиятлар асосида турлича безатилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.