«Jeminay»
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 121-b. — ziyouz.com
«Jeminay» (Gemmi) — ikki örinli kosmik kemalar nomi (AQŞ). Yer atrofidagi orbitada uçirişga möljallangan. Oğirligi 3,2 t dan 3,8 t gaça. «J.» germetik kapsula (qöniş apparati), kabina, asboblar bölmasi va tormozlaş dvigatelidan iborat. Kapsulaning diametri 2,25 m, uz. 5,70 m. Kabina hajmi 2,33 m3. Orbitada boşqa apparatlarga yaqinlaşiş tizimi ham bor. Astronavtlarning 14 kun yaşay olişiga möljallangan. Bortidagi apparatlar issiqlik elementlari vositasida energiya b-n ta'minlanadi. «J.» faqat suvga qöndiriladi. «J.»da ötkazilgan asosiy tadqiqotlardan biri şuki, dunyoda ikkinçi marta (kosmonavt A. A. Leonovdyan keyin) oçiq kosmosga çiqiş masalasi tekşirib körildi («J-4», E. Uayt). 1965 y. 23 martdan 1966 y. 11 noyabrgaça bölgan vaqt mobaynida 10 ta «J.» uçirilgan, ularda 16 astronavt parvoz qilgan, ulardan 5 kişi (E. Uayt, Yu. Sernan, M. Kollinz, R. Gordon, E. Oldrin) parvoz paytida kemadan taşqariga çiqib, oçiq kosmosga çiqişga doir masalalarni tekşirib kördi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ЖЕМИНАЙ» (Gemmi) — икки ўринли космик кемалар номи (АҚШ). Ер атрофидаги орбитада учиришга мўлжалланган. Оғирлиги 3,2 т дан 3,8 т гача. «Ж.» герметик капсула (қўниш аппарати), кабина, асбоблар бўлмаси ва тормозлаш двигателидан иборат. Капсуланинг диаметри 2,25 м, уз. 5,70 м. Кабина ҳажми 2,33 м3. Орбитада бошқа аппаратларга яқинлашиш тизими ҳам бор. Астронавтларнинг 14 кун яшай олишига мўлжалланган. Бортидаги аппаратлар иссиқлик элементлари воситасида энергия б-н таъминланади. «Ж.» фақат сувга қўндирилади. «Ж.»да ўтказилган асосий тадқиқотлардан бири шуки, дунёда иккинчи марта (космонавт А. А. Леоновдян кейин) очиқ космосга чиқиш масаласи текшириб кўрилди («Ж-4», Э. Уайт). 1965 й. 23 мартдан 1966 й. 11 ноябргача бўлган вақт мобайнида 10 та «Ж.» учирилган, уларда 16 астронавт парвоз қилган, улардан 5 киши (Э. Уайт, Ю. Сернан, М. Коллинз, Р. Гордон, Э. Олдрин) парвоз пайтида кемадан ташқарига чиқиб, очиқ космосга чиқишга доир масалаларни текшириб кўрди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.