Jersi qoramol zoti
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 125-b. — ziyouz.com
Jersi qoramol zoti - suti uçun boqiladigan zot. Eng qad. madaniy zotlardan biri. Angliya tasarrufidagi Jersi o.da çiqarilgan. Ajdodi Normandiya va Bretanning jaydari zotlaridan. Inbridingni köp qöllaş orqali gavda tuzilişining nozik bölişiga erişilgan. Rangi malla, sarğimtir, töq qönğir. Sigirlarida qornining pastki qismi va oyoqlarida ola (oq) joylari bor. Buqalarining tirik vazni 600— 700, sigirlariniki 360— 400 kg, soğim davrida 3000—3500 kg sut beradi. Sutining yoğlilik daraja-si 5—6%, ba'zida 8%ga boradi. J.q.z. suti yoğliligi eng yuqori bölgan zot hisoblanadi. Yevropaning köpgina mamlakatlari, AQŞ, Kanada, Avstraliya va b. mamlakatlarda tarqalgan. J.q.z. buqalaridan sut yunalişidagi zotlarda sut yoğliligini oşiriş yunalişidagi çatiştiriş işlarida foydalaniladi. J.q.z. buqalari 1968 y.da Özbekistonga keltirildi, 1979—85 y.larda mavjud zotlar suti yoğliligini oşiriş yölida qisman foydalanildi. Lekin bu işlar yaxşi natija bermadi, olingan duragay mollarda sutning yoğ miqdori kötarilgan bölsada, ularning sersutligi va tirik vazni nisbatan kamaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖЕРСИ ҚОРАМОЛ ЗОТИ - сути учун боқиладиган зот. Энг қад. маданий зотлардан бири. Англия тасарруфидаги Жерси о.да чиқарилган. Аждоди Нормандия ва Бретаннинг жайдари зотларидан. Инбридингни кўп қўллаш орқали гавда тузилишининг нозик бўлишига эришилган. Ранги малла, сарғимтир, тўқ қўнғир. Сигирларида қорнининг пастки қисми ва оёқларида ола (оқ) жойлари бор. Буқаларининг тирик вазни 600— 700, сигирлариники 360— 400 кг, соғим даврида 3000—3500 кг сут беради. Сутининг ёғлилик даража-си 5—6%, баъзида 8%га боради. Ж.қ.з. сути ёғлилиги энг юқори бўлган зот ҳисобланади. Европанинг кўпгина мамлакатлари, АҚШ, Канада, Австралия ва б. мамлакатларда тарқалган. Ж.қ.з. буқаларидан сут йуналишидаги зотларда сут ёғлилигини ошириш йуналишидаги чатиштириш ишларида фойдаланилади. Ж.қ.з. буқалари 1968 й.да Ўзбекистонга келтирилди, 1979—85 й.ларда мавжуд зотлар сути ёғлилигини ошириш йўлида қисман фойдаланилди. Лекин бу ишлар яхши натижа бермади, олинган дурагай молларда сутнинг ёғ миқдори кўтарилган бўлсада, уларнинг серсутлиги ва тирик вазни нисбатан камайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.