Jeyms Fenimor Köper
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 789-b. — ziyouz.com
Köper Jeyms Fenimor KÖPER (Cooper) Jeyms Fenimor (1789.15.9, Berlington, Nyu-York — 1851.14.9, Köperstaun) — amerika romantik yozuvçisi. Birinçi romani — «Ehtiyotkorlik» (1820). Amerika inqilobi tarixiga oid «Josus» (1821) tarixiy sarguzaşt romani unga katta şuhrat keltirgan. K.ning 32 roman, 10 jilddan ortiq sayohatnomalari hamda bir neça jilddan iborat publitsistik asarlari bor. «Sönggi mogikan» (1826), «Çöl» (1827), «Izqunar» (1840), «Çingaçguk — ulkan ilon» (1841) va b. romanlarida oq tanlilarga qarşi kuraşgan Amerika indeyslarining hayoti, vatanparvarligi tasvirlangan. «Lotsman» (1823), «Boston qamali» (1825) romanlari dengizçilarning sarguzaştlariga bağişlangan. Yevropadagi voqealar tasvirlangan tarixiy romanlar turkumi («Qandingni ur», 1831; «Geydenmauer yoki Benediktliklar», 1832; «Jallod yoki uzumzorlar abbatligi», 1833 va b.) K. ijodida muhim ahamiyat kasb etgan. K. 30-y.larning 2-yarmidan boşlab Amerika hayotidagi illatlarni foş etuvçi hajviy asarlar yoza boşlagan. «Mo-nikinlar» (1835) romanida ma'rifatparvarlar va J. Svift ijodiga xos ramziylik, majoziylik an'analarini davom ettirgan. Amerika adabiyotining rivojlanişiga ulkan hissa qöşgan K. asarlari jahondagi köplab tillarga tarjima qilingan, ular asosida kinofilmlar işlangan.
As: Sönggi mogikan, T., 1973; Çingaçguk - ulkan ilon, T., 1971-1986; Josus, T., 1979; Izkunar, T., 1984.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎПЕР (Cooper) Жеймс Фенимор (1789.15.9, Берлингтон, Нью-Йорк — 1851.14.9, Кўперстаун) — америка романтик ёзувчиси. Биринчи романи — «Эҳтиёткорлик» (1820). Америка инқилоби тарихига оид «Жосус» (1821) тарихий саргузашт романи унга катта шуҳрат келтирган. К.нинг 32 роман, 10 жилддан ортиқ саёҳатномалари ҳамда бир неча жилддан иборат публицистик асарлари бор. «Сўнгги могикан» (1826), «Чўл» (1827), «Изқунар» (1840), «Чингачгук — улкан илон» (1841) ва б. романларида оқ танлиларга қарши курашган Америка индейсларининг ҳаёти, ватанпарварлиги тасвирланган. «Лоцман» (1823), «Бостон қамали» (1825) романлари денгизчиларнинг саргузаштларига бағишланган. Европадаги воқеалар тасвирланган тарихий романлар туркуми («Қандингни ур», 1831; «Гейденмауэр ёки Бенедиктликлар», 1832; «Жаллод ёки узумзорлар аббатлиги», 1833 ва б.) К. ижодида муҳим аҳамият касб этган. К. 30-й.ларнинг 2-ярмидан бошлаб Америка ҳаётидаги иллатларни фош этувчи ҳажвий асарлар ёза бошлаган. «Мо-никинлар» (1835) романида маърифатпарварлар ва Ж. Свифт ижодига хос рамзийлик, мажозийлик анъаналарини давом эттирган. Америка адабиётининг ривожланишига улкан ҳисса қўшган К. асарлари жаҳондаги кўплаб тилларга таржима қилинган, улар асосида кинофильмлар ишланган.
Ас: Сўнгги могикан, Т., 1973; Чингачгук - улкан илон, Т., 1971-1986; Жосус, Т., 1979; Изкунар, Т., 1984.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.