Jeyms ingliz fizigi. London Kirollik jamiyati a'zosi Çedvik
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 42-b. — ziyouz.com
Çedvik Jeyms ingliz fizigi. London Kirollik jamiyati a'zosi ÇEDVIK (Chadwick) Jeyms (1891.20.10, Mançester 1974.24.7) ingliz fizigi. London Kirollik jamiyati a'zosi (1927). E. Rezerfordşşt şogirdi. Mançester va Kembrij universitetlarini tugatgan. 1943—45 y.larda LosAlamos (AQŞ) dagi atom bombasi loyihasi ustida iş olib borayetgan bir guruh olimlarni boşqargan. Liverpul universiteti prof (1935—48), Kembrij universiteti qoşidagi Ganvill va Kiz kolledji direktori (1948—58). Ilmiy işlari atom yadrosi fizikasiga oid. Betanurlaniş energiyasining tutaş spektrini kaşf etgan (1914), yadroda alfazarralar soçilişini örganib, yadro zaryadini bevosita ölçagan (1920) va Rezerford atom nazariyasini uzilkesil tasdiqlagan. Berilliyni alfazarralar bilan nurlatganda vujudga keladigan nurlanişni örganib, neytronni kaşf etgan (1932). Nobel mukofoti laureati (1935).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧЕДВИК (Chadwick) Жеймс (1891.20.10, Манчестер 1974.24.7) инглиз физиги. Лондон Кироллик жамияти аъзоси (1927). Э. Резерфордшшт шогирди. Манчестер ва Кембриж университетларини тугатган. 1943—45 й.ларда ЛосАламос (АҚШ) даги атом бомбаси лойиҳаси устида иш олиб бораетган бир гуруҳ олимларни бошқарган. Ливерпуль университети проф (1935—48), Кембриж университети қошидаги Ганвилл ва Киз колледжи директори (1948—58). Илмий ишлари атом ядроси физикасига оид. Бетанурланиш энергиясининг туташ спектрини кашф этган (1914), ядрода альфазарралар сочилишини ўрганиб, ядро зарядини бевосита ўлчаган (1920) ва Резерфорд атом назариясини узилкесил тасдиқлаган. Бериллийни альфазарралар билан нурлатганда вужудга келадиган нурланишни ўрганиб, нейтронни кашф этган (1932). Нобель мукофоти лауреати (1935).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.