Jilolaş
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 149–150-b. — ziyouz.com
Jilolaş JILOLAŞ, pardozlaş, sayqallaş — buyumlar yuzalariga közgusimon şaffoflik (sillikliq, sayqal) beriş uçun mexanik yoki dastaki usulda işlov beriş. Metall buyumlarga J. stanoklarida, şuningdek, elektrolitik va elektromexanik usul b-n işlov beriladi. J. stanoklarining J. qurilmalari fetra, kigiz, böz, duxoba, çarm va b.dan tayyorlangan doyra va tasmalardan iborat bölib, ularga oldindan yoki işlov beriş vaqtida J. pastalari (kukunlar) surkalgan böladi. Bunda buyumni stolga, J. qurilmasini şpindelga mahkamlab, J. qurilmasi buyum ustida harakatlantiriladi. Yoğoç buyumlarni J. yuzalarga yaltiroq smola (polituralar) surkab işqalaşdan yoki lok-buyoq qoplaşdan iborat. Toş buyumlarning yuzalarini J. uçun ularga J. kukunlari sepib, namlangan kigiz b-n işlov beriladi. Plastmassa buyumlar barabanlarda yoki J. stanoklarida jilolanadi. Barabanlarda J.da unga buyumlar b-n birga J. aralaşmasi (maye, maşina moyi yoki vazelin moy şimdirilgan pemza kukuni) solinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖИЛОЛАШ, пардозлаш, сайқаллаш — буюмлар юзаларига кўзгусимон шаффофлик (силликлиқ, сайқал) бериш учун механик ёки дастаки усулда ишлов бериш. Металл буюмларга Ж. станокларида, шунингдек, электролитик ва электромеханик усул б-н ишлов берилади. Ж. станокларининг Ж. қурилмалари фетра, кигиз, бўз, духоба, чарм ва б.дан тайёрланган дойра ва тасмалардан иборат бўлиб, уларга олдиндан ёки ишлов бериш вақтида Ж. пасталари (кукунлар) суркалган бўлади. Бунда буюмни столга, Ж. қурилмасини шпинделга маҳкамлаб, Ж. қурилмаси буюм устида ҳаракатлантирилади. Ёғоч буюмларни Ж. юзаларга ялтироқ смола (политуралар) суркаб ишқалашдан ёки лок-буёқ қоплашдан иборат. Тош буюмларнинг юзаларини Ж. учун уларга Ж. кукунлари сепиб, намланган кигиз б-н ишлов берилади. Пластмасса буюмлар барабанларда ёки Ж. станокларида жилоланади. Барабанларда Ж.да унга буюмлар б-н бирга Ж. аралашмаси (мае, машина мойи ёки вазелин мой шимдирилган пемза кукуни) солинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.