Jiltirbos
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 150–151-b. — ziyouz.com
Jiltirbos — Orol dengizining jan. qirğoğidagi botqoqlaşgan köl. Qoraqalpoğiston Respublikasi hududida joylaşgan. 1960-y.lar boşigaça Orol dengizining qöltiği bölgan. 60— 70-y.larda dengizning qurib borişi tufayli quruqlikka aylandi. Lekin Amudaryoning öng tarmoği va ikkita taşlama orqali zovur suvining kelib turişi natijasida qurigan qöltiq örnida köl vujudga keldi (2000). Daryo va taşlamalardan kölga quyilayotgan suv hajmi yillar davomida keskin farq qilgani uçun köl sathi turğun emas. Suvning minerallaşuv darajasi har litrda 10—15 g. Örtaça çuq. 1—3 m, uz. 45 km, eni jan.da 10 km, şim.da 6 km (1997). Mutlaq bal. 53—42 m, jan. dan şimolga çözilgan. Suvda qöğa, qamiş va b. suv ösimliklari mavjud, qirğoqlari ham qamişzor. Töqayzorda qobon, suvli joylarda birqozon, baliqçi quş, ördak va b. yaşaydi. J. baliqçilikda (laqqa baliq, zoğora baliq, ilonboş va b.) va ovçilikda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖИЛТИРБОС — Орол денгизининг жан. қирғоғидаги ботқоқлашган кўл. Қорақалпоғистон Республикаси ҳудудида жойлашган. 1960-й.лар бошигача Орол денгизининг қўлтиғи бўлган. 60— 70-й.ларда денгизнинг қуриб бориши туфайли қуруқликка айланди. Лекин Амударёнинг ўнг тармоғи ва иккита ташлама орқали зовур сувининг келиб туриши натижасида қуриган қўлтиқ ўрнида кўл вужудга келди (2000). Дарё ва ташламалардан кўлга қуйилаётган сув ҳажми йиллар давомида кескин фарқ қилгани учун кўл сатҳи турғун эмас. Сувнинг минераллашув даражаси ҳар литрда 10—15 г. Ўртача чуқ. 1—3 м, уз. 45 км, эни жан.да 10 км, шим.да 6 км (1997). Мутлақ бал. 53—42 м, жан. дан шимолга чўзилган. Сувда қўға, қамиш ва б. сув ўсимликлари мавжуд, қирғоқлари ҳам қамишзор. Тўқайзорда қобон, сувли жойларда бирқозон, балиқчи қуш, ўрдак ва б. яшайди. Ж. балиқчиликда (лаққа балиқ, зоғора балиқ, илонбош ва б.) ва овчиликда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.