Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Jinçak

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 170-b. — ziyouz.com

    Jinçak [Lagonichium faretum (Banks et. Bobr.)] — dukkakdoşlarga mansub ildiz baçkili, serşox va sertikan buta. Poyasi 20—45 sm, eng asosidan şoxlanadi, barglari juft patsimon, murakkab, tuklar b-n qoplangan. Gullari sariq, töpguli şoda. Mevasi çözinçoqdukkak. Iyundan sent.gaça gullaydi va mevalaydi. Uruğlari odatda 20—30° haroratda unib çiqadi. Maysalari keç bahorda kökaradi. Asosan ildiz baçkilaridan köpayadi. Ildizi kuçli usadi, asosiy ildizidan 1—3 m çuqurga kirib boradigan baquvvat yon ildizlar çiqadi, ildizida 8,11, pöstloğida 12,09%, dukkagida 31,0% tanin bor. Özbekistonning Buxoro, Qaşqadaryo va Surxondaryo adirlari va toğ etaklaridagi sur tuproqlarda ösadi. U tabiiy ravişda tarqalgan mintaqalarda hamma ekinlar orasida uçraydi, yangidan özlaştirilgan yerlarda esa beda va ğöza maydonlarida yöqotiş qiyin begona ösimlik.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЖИНЧАК [Lagonichium faretum (Banks et. Bobr.)] — дуккакдошларга мансуб илдиз бачкили, сершох ва сертикан бута. Пояси 20—45 см, энг асосидан шохланади, барглари жуфт патсимон, мураккаб, туклар б-н қопланган. Гуллари сариқ, тўпгули шода. Меваси чўзинчоқдуккак. Июндан сент.гача гуллайди ва мевалайди. Уруғлари одатда 20—30° ҳароратда униб чиқади. Майсалари кеч баҳорда кўкаради. Асосан илдиз бачкиларидан кўпаяди. Илдизи кучли усади, асосий илдизидан 1—3 м чуқурга кириб борадиган бақувват ён илдизлар чиқади, илдизида 8,11, пўстлоғида 12,09%, дуккагида 31,0% танин бор. Ўзбекистоннинг Бухоро, Қашқадарё ва Сурхондарё адирлари ва тоғ этакларидаги сур тупроқларда ўсади. У табиий равишда тарқалган минтақаларда ҳамма экинлар орасида учрайди, янгидан ўзлаштирилган ерларда эса беда ва ғўза майдонларида йўқотиш қийин бегона ўсимлик.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.