Jinoyat tarkibi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 156–157-b. — ziyouz.com
Jinoyat tarkibi — jinoyat huquqiyaa qonunda közda tutilgan, qilmişni jinoyatning muayyan bir turi sifatida xarakterlovçi alomatlar yiğindisi; jinoiy javobgarlikning zaruriy asosi, ijtimoiy xavfli qilmişning jinoiyligini aniqlaş vositasi. Özbekiston Respublikasi JKning 16-moddasida körsatilganidek, qilmişda JKda nazarda tutilgan jinoyat tarkibining barça alomatlari mavjud bölsagina, şaxsni jinoiy javobgarlikka tortiş uçun asos topiladi. Har qanday tayin J. t. obyektiv va subyektiv alomatlar yiğindisidan iborat. Jinoyatning nimaga qarşi qaratilgani — jinoyat obyekti, uning özi sodir etilişi — obyektiv tomoni, şaxsning qanday harakat yoki harakatsizlik b-n sodir etilayotgan jinoiy harakatga psixik munosabati, ya'ni jinoyatning qastdan yoki ehtiyotsizlik b-n qilinişi — subyektiv tomoni, jinoyat kim va qanday şaxs tomonidan qilinganligi — jinoyat subyekti hisoblanadi. Ana şu alomatlar aniq bölmasa, J. t. ham töla bölmaydi. Jinoyatni sodir qiliş paytida qonunda belgilangan yoşga tölgan va aqli raso şaxs jinoyat subyektidir. Maye, öğirlik va talonçilik qiliş paytida 14 yoşga, ehtiyotsizlikdan odam öldiriş va firibgarlik sodir etgan paytda 16 yoşga, pora olgan paytda 18 yoşga tölgan şaxslar javobgar böla oladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖИНОЯТ ТАРКИБИ — жиноят ҳуқуқияа қонунда кўзда тутилган, қилмишни жиноятнинг муайян бир тури сифатида характерловчи аломатлар йиғиндиси; жиноий жавобгарликнинг зарурий асоси, ижтимоий хавфли қилмишнинг жиноийлигини аниқлаш воситаси. Ўзбекистон Республикаси ЖКнинг 16-моддасида кўрсатилганидек, қилмишда ЖКда назарда тутилган жиноят таркибининг барча аломатлари мавжуд бўлсагина, шахсни жиноий жавобгарликка тортиш учун асос топилади. Ҳар қандай тайин Ж. т. объектив ва субъектив аломатлар йиғиндисидан иборат. Жиноятнинг нимага қарши қаратилгани — жиноят объекти, унинг ўзи содир этилиши — объектив томони, шахснинг қандай ҳаракат ёки ҳаракатсизлик б-н содир этилаётган жиноий ҳаракатга психик муносабати, яъни жиноятнинг қаcтдан ёки эҳтиётсизлик б-н қилиниши — субъектив томони, жиноят ким ва қандай шахc томонидан қилинганлиги — жиноят субъекти ҳисобланади. Ана шу аломатлар аниқ бўлмаса, Ж. т. ҳам тўла бўлмайди. Жиноятни содир қилиш пайтида қонунда белгиланган ёшга тўлган ва ақли расо шахc жиноят субъектидир. Мае, ўғирлик ва талончилик қилиш пайтида 14 ёшга, эҳтиётсизликдан одам ўлдириш ва фирибгарлик содир этган пайтда 16 ёшга, пора олган пайтда 18 ёшга тўлган шахслар жавобгар бўла олади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.