Jinsiy sovuqlik
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 164-b. — ziyouz.com
Jinsiy sovuqlik JINSIY SOVUQLIK, frigidlik — seksual ta'sirotga javoban erotik hisning sustligi (q. Seksopatologiya). J. s. deganda ayollar xulq-atvoridagi xatti-harakatlar, jumladan, jinsiy maylning susayişi va jinsiy qoniqiş — xuş yoqiş (orgazm) sezgisining aynişi tuşuniladi. J. s.ning bir neça xili tafovut qilinadi: birlamçi (konstitutsional) — J. s. jinsiy maylning norasoligi tufayli yuzaga keladi; retardatsion J. s. — seksual hisning yoşga mos holda rivojlanmasligi; psixogen J. s, bunda J. ska psixik omillar sabab böladi; simptomatik J. s. — asabiy, ruhiy yoki boşqa biror kasallik natijasida röy beradi; endokrin J. s. jinsiy bezlarning kam-köstligi yoki endokrin kasalliklar (diabet, gipotireoz, Bazedov kasalligi) sabab böladi; genital - retseptiv J. s. — jinsiy a'zolarning jiddiy kasalliklarida kuzatiladi; jinsiy diskomfort — ayolning jismoniy yoki ruhiy ojizligi tufayli röy beradi; J. s.ning aralaş xili yuqorida keltirilgan omillarning turli körinişlari tufayli sodir böladi. J. s.ni davolaş köpinça yaxşi natija beradi. Har qanday holatda ham vraç seksopatolog b-n maslahatlaşib, uning körsatmalariga amal qiliş lozim.
Ad.: Xodakov N. M., Yoş kelin-kuyovlarga [2-naşri], T., 1986; Salimov E., Lazzatlaniş san'ati, T., 1997.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖИНСИЙ СОВУҚЛИК, фригидлик — сексуал таъсиротга жавобан эротик ҳиснинг сустлиги (қ. Сексопатология). Ж. с. деганда аёллар хулқ-атворидаги хатти-ҳаракатлар, жумладан, жинсий майлнинг сусайиши ва жинсий қониқиш — хуш ёқиш (оргазм) сезгисининг айниши тушунилади. Ж. с.нинг бир неча хили тафовут қилинади: бирламчи (конституционал) — Ж. с. жинсий майлнинг норасолиги туфайли юзага келади; ретардацион Ж. с. — сексуал ҳиснинг ёшга моc ҳолда ривожланмаслиги; психоген Ж. с, бунда Ж. ска психик омиллар сабаб бўлади; симптоматик Ж. с. — асабий, руҳий ёки бошқа бирор касаллик натижасида рўй беради; эндокрин Ж. с. жинсий безларнинг кам-кўстлиги ёки эндокрин касалликлар (диабет, гипотиреоз, Базедов касаллиги) сабаб бўлади; генитал - рецептив Ж. с. — жинсий аъзоларнинг жиддий касалликларида кузатилади; жинсий дискомфорт — аёлнинг жисмоний ёки руҳий ожизлиги туфайли рўй беради; Ж. с.нинг аралаш хили юқорида келтирилган омилларнинг турли кўринишлари туфайли содир бўлади. Ж. с.ни даволаш кўпинча яхши натижа беради. Ҳар қандай ҳолатда ҳам врач сексопатолог б-н маслаҳатлашиб, унинг кўрсатмаларига амал қилиш лозим.
Ад.: Ходаков Н. М., Ёш келин-куёвларга [2-нашри], Т., 1986; Салимов Э., Лаззатланиш санъати, Т., 1997.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.