Jirolamo Freskobaldi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 285-b. — ziyouz.com
Freskobaldi Jirolamo FRESKOBALDI (Frescobaldi) Jirolamo (1583.9.9, Ferrara — 1643.1.3, Rim) — italyan kompozitori va organ ijroçisi. 1608 y.dan avliyo Petr ibodatxonasida (Rim) organçi. Polifoniya («erkin uslub») va fuga rivojiga katta hissa qöşgan. Italiya organ maktabi asosçisi («italiyalik Bax» nomiga sazovor bölgan). Organ va klavesin uçun turli asarlar, madrigallar, 2 messa va b. diniy asarlar yozgan. FRIGII TILI Qadimgi Kiçik Osiyoning şim.ğarbiy qismida yaşagan, mil. av. 2ming yillik — 1ming yillikning boşida şu yerga köçib ötgan hindevropa qabilalari — frigiyaliklar tili; hindevropa tillari oilasi tarkibida alohida guruhni taşkil etadi. Kiçik Osiyodan topilgan, 2 davrga mansub yodgorliklar hamda yunon va rim mualliflari asarlaridagi izoh sözlar orqali ma'lum. Qad. frigiy matnlari diniy yodgorliklar va sopol buyumlarda bölib, mil. av. 8—3-a. larga mansub (ular 200 tadan ortiq; qad. yunon alifbosiga öxşaş harfiy alifboda yozilgan). Yangi frigiy matnlari qabrtoş yozuvlaridan, yunonça marsiyalar oxiridagi qarğiş, la'nat ifodalaridan iborat. Ular 100 tadan ortiq bölib, mil. 2—3-a.larga mansub va yunon yozuvida bitilgan.
F.t.ning yunon (grek) tili, hinderon tillari, arman tili bn, şuningdek, alban tili, boltiq va slavyan tillari b-n nisbatan yaqin aloqalari anikdangan; öziga xos fonetik, leksikgrammatik xususiyatlari tavsif etilgan. F.t.dagi yodgorliklarni töplaş va izohlaş 19-a.dan boşlangan. Dastlabki muntazam naşrlari amerikalik U.Ramsey, angliyalik U.M. Kolder va germaniyalik I.Fridrixlar tomonidan amalga oşirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФРЕСКОБАЛЬДИ (Frescobaldi) Жироламо (1583.9.9, Феррара — 1643.1.3, Рим) — итальян композитори ва орган ижрочиси. 1608 й.дан авлиё Петр ибодатхонасида (Рим) органчи. Полифония («эркин услуб») ва фуга ривожига катта ҳисса қўшган. Италия орган мактаби асосчиси («италиялик Бах» номига сазовор бўлган). Орган ва клавесин учун турли асарлар, мадригаллар, 2 месса ва б. диний асарлар ёзган. ФРИГИИ ТИЛИ Қадимги Кичик Осиёнинг шим.ғарбий қисмида яшаган, мил. ав. 2минг йиллик — 1минг йилликнинг бошида шу ерга кўчиб ўтган ҳиндевропа қабилалари — фригияликлар тили; ҳиндевропа тиллари оиласи таркибида алоҳида гуруҳни ташкил этади. Кичик Осиёдан топилган, 2 даврга мансуб ёдгорликлар ҳамда юнон ва рим муаллифлари асарларидаги изоҳ сўзлар орқали маълум. Қад. фригий матнлари диний ёдгорликлар ва сопол буюмларда бўлиб, мил. ав. 8—3-а. ларга мансуб (улар 200 тадан ортиқ; қад. юнон алифбосига ўхшаш ҳарфий алифбода ёзилган). Янги фригий матнлари қабртош ёзувларидан, юнонча марсиялар охиридаги қарғиш, лаънат ифодаларидан иборат. Улар 100 тадан ортиқ бўлиб, мил. 2—3-а.ларга мансуб ва юнон ёзувида битилган.
Ф.т.нинг юнон (грек) тили, ҳиндэрон тиллари, арман тили бн, шунингдек, албан тили, болтиқ ва славян тиллари б-н нисбатан яқин алоқалари аникданган; ўзига хос фонетик, лексикграмматик хусусиятлари тавсиф этилган. Ф.т.даги ёдгорликларни тўплаш ва изоҳлаш 19-а.дан бошланган. Дастлабки мунтазам нашрлари америкалик У.Рамсей, англиялик У.М. Колдер ва германиялик И.Фридрихлар томонидан амалга оширилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.