Jismoniy şaxs
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 174–175-b. — ziyouz.com
Jismoniy şaxs (fuqarolik huquqida) — huquqiy munosabatlarning iştirokçisi bölgan alohida fuqaro (çet el fuqarolari yoki fuqaroligi bölmagan şaxslar)ni ifodalovçi tuşunça. U jamoaviy tuzilma bölgan yuridik şaxstya farq qiladi: J. ş. bevosita öz nomidan iş yuritadi — faoliyat yurgizişi uçun jamoaviy tuzilma — tegişli firma yoki korxonani qonunda belgilangan tartibda röyxatdan ötkazişi şart emas, J. ş.ning huquq va muomala layoqatining vujudga kelişi hamda barham topişi tartibi ham yuridik şaxslardan farqlanadi. J. ş. mulk huquqi asosida mol-mulkka ega bölişi, uni meros qilib olişi va vasiyat etib qoldirişi; bankda öz jamğarmalarini saqlaşi; tadbirkorlik, dehqon (fermer) xöjaligi b-n, qonunda taqiqlanmagan boşqa faoliyat b-n şuğullanişi; yollanma mehnatdan foydalanişi; yuridik şaxs taşkil etişi; şartnoma, bitimlar tuzişi va majburiyatlarini bajarişi; öziga yetkazilgan moddiy va ma'naviy zararning qoplanişini talab qilişi; maşğulot turini va yaşaş joyini tanlaşi; fan, adabiyot va san'at asarlari, qonun b-n qöriqlanadigan boşqa intellektual faoliyat samaralarining muallifi huquqiga ega bölişi mumkin. Özbekiston Respublikasida fuqarolar — J. ş.larning huquq va burçlariga oid qonun-qoidalar FK da belgilab berilgan (16—38-moddalar).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖИСМОНИЙ ШАХС (фуқаролик ҳуқуқида) — ҳуқуқий муносабатларнинг иштирокчиси бўлган алоҳида фуқаро (чет эл фуқаролари ёки фуқаролиги бўлмаган шахслар)ни ифодаловчи тушунча. У жамоавий тузилма бўлган юридик шахстя фарқ қилади: Ж. ш. бевосита ўз номидан иш юритади — фаолият юргизиши учун жамоавий тузилма — тегишли фирма ёки корхонани қонунда белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказиши шарт эмас, Ж. ш.нинг ҳуқуқ ва муомала лаёқатининг вужудга келиши ҳамда барҳам топиши тартиби ҳам юридик шахслардан фарқланади. Ж. ш. мулк ҳуқуқи асосида мол-мулкка эга бўлиши, уни мерос қилиб олиши ва васият этиб қолдириши; банкда ўз жамғармаларини сақлаши; тадбиркорлик, деҳқон (фермер) хўжалиги б-н, қонунда тақиқланмаган бошқа фаолият б-н шуғулланиши; ёлланма меҳнатдан фойдаланиши; юридик шахc ташкил этиши; шартнома, битимлар тузиши ва мажбуриятларини бажариши; ўзига етказилган моддий ва маънавий зарарнинг қопланишини талаб қилиши; машғулот турини ва яшаш жойини танлаши; фан, адабиёт ва санъат асарлари, қонун б-н қўриқланадиган бошқа интеллектуал фаолият самараларининг муаллифи ҳуқуқига эга бўлиши мумкин. Ўзбекистoн Республикасида фуқаролар — Ж. ш.ларнинг ҳуқуқ ва бурчларига оид қонун-қоидалар ФК да белгилаб берилган (16—38-моддалар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.