«Jome at-TAVORIX»
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 184-b. — ziyouz.com
«Jome at-TAVORIX» («Tarixlar töplami») — tarixiy asar. Muallifi — Raşiduddin Fazlulloh 1302—10/11 y.larda fors tilida yozilgan, 3 qismdan iborat: 1-qism «Ta'rixi Ğozoniy» deb atalib, Ğozonxon farmoniga binoan bitilgan. Unda möğullar, Çingizxon va möğullar barpo qilgan davlatlar, xususan, Hulokuiylar davlati tarixi (1304 y.gaça) yoritilgan. 2- qism Öljoytuxon topşiriğiga köra kaşmirlik Kamalaşri, xitoylik Li Daçji, fransiyalik bir monax va ikki fors olimi iştirokida yaratilgan bölib, u Islom olamining möğullar istilosidan ilgarigi tarixi, qad. yahudiylar, franklar, Rim imperatorlari, Hindiston va Xitoy tarixi, şuningdek, Şarqiy Yevropa xalqlariga doyr ma'lumotlardan iborat. 3- qiyom esa Yetti iqlim geografiyasiga bağişlangan bölib, u bizgaça yetib kelmagan. Hofizi Abru bu asarga Şohrux farmoniga binoan «Zayli Jome at-tavorix» nomli ilova yozib, unda Eron tarixi bayonini 1371 y.gaça yetkazgan. «J. at-t.»ning 16-a. da eski özbek tiliga ögirilgan ikki nusxasi (Uzbekiston FA Şarqşunoslik in-ti, Turkmaniston FA Til va adabiyot in-ti fondlarida) mavjud bölib, ulardan birining tarjimoni Muhammad Ali ibn Darveş Ali Buxoriy, ikkinçisiniki Solur bobo ibn Qul Alidir. «J. at-t.» fransuz (1836, 1911), çex (1941), rus (1858, 1868, 1888, 1968) va b. tillarga ham tarjima qilinib naşr etilgan.
Ad.: Ahmedov B. A., Özbekiston xalqlari tarixi manbalari, T., 1991.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ЖОМЕ ат-ТАВОРИХ» («Тарихлар тўплами») — тарихий асар. Муаллифи — Рашидуддин Фазлуллоҳ 1302—10/11 й.ларда форс тилида ёзилган, 3 қисмдан иборат: 1-қисм «Таърихи Ғозоний» деб аталиб, Ғозонхон фармонига биноан битилган. Унда мўғуллар, Чингизхон ва мўғуллар барпо қилган давлатлар, хусусан, Ҳулокуийлар давлати тарихи (1304 й.гача) ёритилган. 2- қисм Ўлжойтухон топшириғига кўра кашмирлик Камалашри, хитойлик Ли Дачжи, франциялик бир монах ва икки форс олими иштирокида яратилган бўлиб, у Ислом оламининг мўғуллар истилосидан илгариги тарихи, қад. яҳудийлар, франклар, Рим императорлари, Ҳиндистон ва Хитой тарихи, шунингдек, Шарқий Европа халқларига дойр маълумотлардан иборат. 3- қиём эса Етти иқлим географиясига бағишланган бўлиб, у бизгача етиб келмаган. Ҳофизи Абру бу асарга Шоҳрух фармонига биноан «Зайли Жоме ат-таворих» номли илова ёзиб, унда Эрон тарихи баёнини 1371 й.гача етказган. «Ж. ат-т.»нинг 16-а. да эски ўзбек тилига ўгирилган икки нусхаси (Узбекистoн ФА Шарқшунослик ин-ти, Туркманистон ФА Тил ва адабиёт ин-ти фондларида) мавжуд бўлиб, улардан бирининг таржимони Муҳаммад Али ибн Дарвеш Али Бухорий, иккинчисиники Солур бобо ибн Қул Алидир. «Ж. ат-т.» француз (1836, 1911), чех (1941), рус (1858, 1868, 1888, 1968) ва б. тилларга ҳам таржима қилиниб нашр этилган.
Ад.: Аҳмедов Б. А., Ўзбекистoн халқлари тарихи манбалари, Т., 1991.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.