Jomolungma
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 187-b. — ziyouz.com
Jomolungma JOMOLUNGMA, Everest, Sagarmatxa — Yer yuzidagi eng baland çöqqi, Himolay toğlarida, Nepal b-n Xitoy çegarasida. J. qisman Sagarmatxa (Nepal) milliy boği tarkibida. Bal. 8848 m. Zamini kembriygaça vujudga kelgan gneys va granitlardan, 7000 m dan yuqori qismi mezozoyning kristalli ohaktoş va slanetslaridan tarkibtopgan. Şakli piramidasimon. Toğ tepasidan atrofga 5000 m balandlikkaça muzliklar oqib tuşgan. Jan. yon bağri tik bölgani uçun bu yerda qor turmaydi. J. çöqqisiga 1953 y. 29 mayda J. Xant boşliq ingliz ekspeditsiyasi a'zolari — nepallik Tensing va yangizelandiyalik E. Xillari çiqib yetdilar. Ayollardan birinçi bölib yaponiyalik alpinist Yu. Tabey (1976) çiqqan. 1998 i. 22 mayda 11 kişidan iborat Özbekiston alpinistlari J. çöqqisini zabt etdilar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖОМОЛУНГМА, Эверест, Сагарматха — Ер юзидаги энг баланд чўққи, Ҳимолай тоғларида, Непал б-н Хитой чегарасида. Ж. қисман Сагарматха (Непал) миллий боғи таркибида. Бал. 8848 м. Замини кембрийгача вужудга келган гнейс ва гранитлардан, 7000 м дан юқори қисми мезозойнинг кристалли оҳактош ва сланецларидан таркибтопган. Шакли пирамидасимон. Тоғ тепасидан атрофга 5000 м баландликкача музликлар оқиб тушган. Жан. ён бағри тик бўлгани учун бу ерда қор турмайди. Ж. чўққисига 1953 й. 29 майда Ж. Хант бошлиқ инглиз экспедицияси аъзолари — непаллик Тенцинг ва янгизеландиялик Э. Хиллари чиқиб етдилар. Аёллардан биринчи бўлиб япониялик альпинист Ю. Табей (1976) чиққан. 1998 и. 22 майда 11 кишидан иборат Ўзбекистoн альпинистлари Ж. чўққисини забт этдилар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.