Jon Genri Poynting
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 286-b. — ziyouz.com
Poynting Jon Genri POYNTING (Poynting) Jon Genri (1852.9.9, Monton, Lankaşir — 1914.30.3, Birmingem, Uorikşir) — ingliz fizigi, London Qirollik ja-miyati a'zosi (1888 y.dan). London (1872) va Kembrij (1876) un-tini tugatgan. Birmingem un-ti prof. (1880 y.dan). 1884 y.da elektromagnit energiyasi oqimi ziçligining vektori iborasini fanga kiritdi. Bu 1874 y.da rus fizigi N.A.Umov tomonidan aytilgan alohida vektor kattalikdir (q. Umov — Poynting vektori). P. Yerning ziçligiga (1891) va Yer gravitatsion doimiy-siga (1893) ovd aniqölçaşlar ötkazgan. Quyoş atrofida aylanayotgan osmon jis-mi orbitasining kiçrayişi hodisasini kaşf etgan (1903). Bu hodisaning relyativistik nazariyasini 1937 y. da ingliz fizigi G.Robertson (Poyntingrobertson hodisasi) işlab çiqqan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОЙНТИНГ (Poynting) Жон Генри (1852.9.9, Монтон, Ланкашир — 1914.30.3, Бирмингем, Уорикшир) — инглиз физиги, Лондон Қироллик жа-мияти аъзоси (1888 й.дан). Лондон (1872) ва Кембриж (1876) ун-тини тугатган. Бирмингем ун-ти проф. (1880 й.дан). 1884 й.да электромагнит энергияси оқими зичлигининг вектори иборасини фанга киритди. Бу 1874 й.да рус физиги Н.А.Умов томонидан айтилган алоҳида вектор катталикдир (қ. Умов — Пойнтинг вектори). П. Ернинг зичлигига (1891) ва Ер гравитацион доимий-сига (1893) овд аниқўлчашлар ўтказган. Қуёш атрофида айланаётган осмон жис-ми орбитасининг кичрайиши ҳодисасини кашф этган (1903). Бу ҳодисанинг релятивистик назариясини 1937 й. да инглиз физиги Г.Робертсон (Пойнтингробертсон ҳодисаси) ишлаб чиққан.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.