Jon Styuart Mill
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 551–552-b. — ziyouz.com
Mill Jon Styuart (1806.20.5, London — 1873.8.5, Avinon) — ingliz faylasufi, iqtisodçi va jamoat arbobi. Ost-Indiya kompaniyasida (1823—58) xizmat qilgan. 1865—68 y.larda parlament a'zosi . Liberal va demokratik islohotlarni qöllab-quvvatlagan. M.ning dunyoqaraşi D.Rikardo, I.Bentam, J.Berkli, D.Yum va b.ning falsafiy, iqtisodiy nazariyalari ta'sirida şakllangan. U murosali siyosat va davlatning iqtisodiyotga aralaşmaslik, şuningdek, ijtimoiy islohotlar tarafdori bölgan. Özining «Erkinlik töğrisida» (1859) asarida individual faoliyat erkinligiga aralaşmaslik tamoyilini ilgari surgan, lekin amaliy faoliyat sohasida davlatning ta'lim va mehnat şartnomalari borasidagi roliga yuqori baho bergan. «Siyosiy iktisodni asoslaş va ularning ijtimoiy filosofiyaga ayrim iloalari» (1848) asarida A.Smitning «Xalqlar boyligi» asari ğoyalarini D.Rikardo, J.Sey, T.Maltus va b. iqtisodçilarning ğoyalarini hisobga olgan holda bayon etişga harakat qilgan.
Garçi M. öz asarini A.Smitning «Xalqlar boyligi» asarining zamonaviylaştirilgan körinişi deb ta'kidlagan bölsa ham, lekin u iqtisodiyot nazariyasiga köpgina original ğoyalar kiritdi, jumladan, uning talab va taklif nazariyasini işlab çiqişi eng muhim hissa böldi. M. talab va taklif omillarini narx nazariyasiga kiritib, neoklassik narx nazariyasining vujudga kelişiga yöl oçib berdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИЛЛЬ Жон Стюарт (1806.20.5, Лондон — 1873.8.5, Авиньон) — инглиз файласуфи, иқтисодчи ва жамоат арбоби. Ост-Индия компаниясида (1823—58) хизмат қилган. 1865—68 й.ларда парламент аъзоси . Либерал ва демократик ислоҳотларни қўллаб-қувватлаган. М.нинг дунёқараши Д.Рикардо, И.Бентам, Ж.Беркли, Д.Юм ва б.нинг фалсафий, иқтисодий назариялари таъсирида шаклланган. У муросали сиёсат ва давлатнинг иқтисодиётга аралашмаслик, шунингдек, ижтимоий ислоҳотлар тарафдори бўлган. Ўзининг «Эркинлик тўғрисида» (1859) асарида индивидуал фаолият эркинлигига аралашмаслик тамойилини илгари сурган, лекин амалий фаолият соҳасида давлатнинг таълим ва меҳнат шартномалари борасидаги ролига юқори баҳо берган. «Сиёсий иктисодни асослаш ва уларнинг ижтимоий философияга айрим илоьалари» (1848) асарида А.Смитнинг «Халқлар бойлиги» асари ғояларини Д.Рикардо, Ж.Сей, Т.Мальтус ва б. иқтисодчиларнинг ғояларини ҳисобга олган ҳолда баён этишга ҳаракат қилган.
Гарчи М. ўз асарини А.Смитнинг «Халқлар бойлиги» асарининг замонавийлаштирилган кўриниши деб таъкидлаган бўлса ҳам, лекин у иқтисодиёт назариясига кўпгина оригинал ғоялар киритди, жумладан, унинг талаб ва таклиф назариясини ишлаб чиқиши энг муҳим ҳисса бўлди. М. талаб ва таклиф омилларини нарх назариясига киритиб, неоклассик нарх назариясининг вужудга келишига йўл очиб берди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.