Jonatan Svift
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 252-b. — ziyouz.com
Svift Jonatan Jonatan (1667.30.11 Dublin — 1745.19.10) — ingliz yozuvçisi, jamoat arbobi. 1682—88 y.larda Dublin un-tining Trinitikollejida tahsil körgan. Ilk asarlari — «Vilyam Senkroftga qasida» (1690) va «Kongrivga qasida» (1693). «Kitoblar jangi» (1697) pamfletining davomi «Boçka haqida ertak» hajviyasi (1704) da katolik, anglikan va puritan çerkovlari orasidagi kuraş parodiya ruhida tasvirlangan. «Movutçining xatlari» (1723—24) va «Kamtarin taklif» (1729) pamfletlarida irland xalqi boşidan keçirayotgan zulm qoralangan. «Dunyoviy suhbatçilar» (1738), «Malaylarga ögitlar» (1745) kabi hajviyalari xam bor. S. ijodidagi eng muhim va yagona roman — «Gulliverning sayohatlari» (1—2j.lar, 1726) ingliz jamiyatidagi illatlarni foş etuvçi aççiq satira, ötkir aybnomadan iborat. Gulliverning xayoliy ölkalar — liliputlar (mitti odamlar), brobdingneglar (ulkanlar), guigngnmlar (aqlli otlar) mamlakatlariga qilgan sayohatlari b-n boğliq holda adib real voqelikdagi yangiça munosabatlar, bosqinçilik uruşlari, davlat idoralaridagi sotqinlik, sudyalarning adolatsizligi va b. larda aks ettirgan.
S. satirasi uning ijodiga xos bölgan ma'rifatparvarlik asosida rivojlanib, xususiy va ijtimoiy illatlarni tugatiş zarurligini ta'kidlagan gumanistik pafos b-n çambarças boğliq.
As: Gulliverning sayohatlari, T., 1948.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СВИФТ (Swift) Жонатан (1667.30.11 Дублин — 1745.19.10) — инглиз ёзувчиси, жамоат арбоби. 1682—88 й.ларда Дублин ун-тининг Тринитиколлежида таҳсил кўрган. Илк асарлари — «Вильям Сэнкрофтга қасида» (1690) ва «Конгривга қасида» (1693). «Китоблар жанги» (1697) памфлетининг давоми «Бочка ҳақида эртак» ҳажвияси (1704) да католик, англикан ва пуритан черковлари орасидаги кураш пародия руҳида тасвирланган. «Мовутчининг хатлари» (1723—24) ва «Камтарин таклиф» (1729) памфлетларида ирланд халқи бошидан кечираётган зулм қораланган. «Дунёвий суҳбатчилар» (1738), «Малайларга ўгитлар» (1745) каби ҳажвиялари хам бор. С. ижодидаги энг муҳим ва ягона роман — «Гулливернинг саёҳатлари» (1—2ж.лар, 1726) инглиз жамиятидаги иллатларни фош этувчи аччиқ сатира, ўткир айбномадан иборат. Гулливернинг хаёлий ўлкалар — лилипутлар (митти одамлар), бробдингнеглар (улканлар), гуигнгнмлар (ақлли отлар) мамлакатларига қилган саёҳатлари б-н боғлиқ ҳолда адиб реал воқеликдаги янгича муносабатлар, босқинчилик урушлари, давлат идораларидаги сотқинлик, судьяларнинг адолатсизлиги ва б. ларда акс эттирган.
С. сатираси унинг ижодига хос бўлган маърифатпарварлик асосида ривожланиб, хусусий ва ижтимоий иллатларни тугатиш зарурлигини таъкидлаган гуманистик пафос б-н чамбарчас боғлиқ.
Ас: Гулливернинг саёҳатлари, Т., 1948.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.