Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Jonibek ibn Baroqxon ibn Qöyruçuq öğlon ibn Örusxon

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 192-b. — ziyouz.com

    Jonibek ibn Baroqxon ibn Qöyruçuq öğlon ibn Örusxon (15-a.) — qozoq xoni. Jöjixon avlodidan. Özbek ulusiga egalik qiliş uçun Abulxayrxonga qarşi kuraş olib borgan. Lekin Abulxayrxondan mağlub bölgaç, Kirayxon b-n birga Möğumistonga Esonbuğaxon huzuriga qoçgan (1428). Xon ular ixtiyoriga Möğulistonning ğarbiy çekkasi bölgan Çu va Qöziboşi viloyatlarini bergan. Abulxayrxon vafotidan söng Özbek ulusida parokandalik, özaro içki nizolar kuçaygan. Ulusning köpgina aholisi (200 ming kişi) J. va Kirayxon panohiga köçib kelgan. Ularni özbek-qozoq deb atay boşlaganlar. Qozoq sultonlari 1466 y.dan hukmronlik qila boşlaganlar. J. vafotidan söng katta öğli Adik sulton taxtga ötirgan. Şayboniyxon Xurosonga yuriş qilganda Adik sulton ham uşbu yurişda qatnaşib öşa yerda vafot etgan (1510).

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЖОНИБЕК ибн Бароқхон ибн Қўйручуқ ўғлон ибн Ўрусхон (15-а.) — қoзоқ хони. Жўжихон авлодидан. Ўзбек улусига эгалик қилиш учун Абулхайрхонга қарши кураш олиб борган. Лекин Абулхайрхондан мағлуб бўлгач, Кирайхон б-н бирга Мўғумистонга Эсонбуғахон ҳузурига қочган (1428). Хон улар ихтиёрига Мўғулистоннинг ғарбий чеккаси бўлган Чу ва Қўзибоши вилоятларини берган. Абулхайрхон вафотидан сўнг Ўзбек улусида парокандалик, ўзаро ички низолар кучайган. Улуснинг кўпгина аҳолиси (200 минг киши) Ж. ва Кирайхон паноҳига кўчиб келган. Уларни ўзбек-қозоқ деб атай бошлаганлар. Қозоқ султонлари 1466 й.дан ҳукмронлик қила бошлаганлар. Ж. вафотидан сўнг катта ўғли Адик султон тахтга ўтирган. Шайбонийхон Хуросонга юриш қилганда Адик султон ҳам ушбу юришда қатнашиб ўша ерда вафот этган (1510).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.