Jorj Kyuvye
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 827–828-b. — ziyouz.com
Kyuvye Jorj KYUVYE (Cuvier) Jorj (1769.23.8, Monbelyar, Elzas — 1862.13.5, Parij) — fransuz tabiatşunosi. Parij FA (1796 y.dan) va Fransiya akademiyasi (1818 y.dan) a'zosi, davlat arbobi. K. soliştirma anatomiya, paleontologiya va hayvonot dunyosi sistematikasi b-n şuğullangan. K. hayvonlar tanasi, xususan, nerv sistemasi tuzilişining öxşaşligi asosida hayvonot dunyosi şajarasi töğrisidagi ta'limotni yaratdi. Organlar tuzilişini örganişda soliştirma anatomik prinsipni qölladi; korrelyatsiya hodisasini oçdi, köplab qirilib ketgan hayvonlarni tavsiflab berdi; zoologiyaga «tip» tuşunçasini kiritdi. K. Yerda hayotning rivojlanişi borasida özining metafizik katastrofalar nazariyasini ilgari surdi. Tirik tabiatning özgarişi töğrisidagi J. Lamark va organizmlar tuzilişining öxşaşligi töğrisidagi Sent-Iler ta'limotlariga qarşi çikdi. K. işlari evolyutsion ta'limotnn yaratiş uçun asos böldi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЮВЬЕ (Cuvier) Жорж (1769.23.8, Монбельяр, Эльзас — 1862.13.5, Париж) — француз табиатшуноси. Париж ФА (1796 й.дан) ва Франция академияси (1818 й.дан) аъзоси, давлат арбоби. К. солиштирма анатомия, палеонтология ва ҳайвонот дунёси систематикаси б-н шуғулланган. К. ҳайвонлар танаси, хусусан, нерв системаси тузилишининг ўхшашлиги асосида ҳайвонот дунёси шажараси тўғрисидаги таълимотни яратди. Органлар тузилишини ўрганишда солиштирма анатомик принципни қўллади; корреляция ҳодисасини очди, кўплаб қирилиб кетган ҳайвонларни тавсифлаб берди; зоологияга «тип» тушунчасини киритди. К. Ерда ҳаётнинг ривожланиши борасида ўзининг метафизик катастрофалар назариясини илгари сурди. Тирик табиатнинг ўзгариши тўғрисидаги Ж. Ламарк ва организмлар тузилишининг ўхшашлиги тўғрисидаги Сент-Илер таълимотларига қарши чикди. К. ишлари эволюцион таълимотнн яратиш учун асос бўлди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.