Joul-lens qonuni
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 197–198-b. — ziyouz.com
Joul-lens qonuni - ötkazgiçdan elektr toki ötganda unda ajraladigan issiqlik miqdorini ifodalovçi qonun. Ötkazgiç bir jinsli bölsa, elektr tokining işi faqat issiqlik hosil qiliş uçun sarf bölib, ajralgan issiqlik miqdori Q tok kuçi / kvadrati, ötkazgiç qarşiligi R va tokning ötiş vaqti / ga töğri mutanosib böladi. U Q^kPRt, bunda k — mutanosiblik koeffitsiyenti bölib, u ölçaş birliklarining tanlanişiga boğliq böladi. Tok amperlarda, qarşilik Om da, vaqt s da olinsa, koeffitsiyent k-0,239=0,24 bölganda Q kaloriyalarda, k—h bölganda Q Joullarda ifodalanadi. J.—L. q.ni J. P. Joul 1841 y.da yaratgan, undan mustaqil ravişda E. X. Lens 1842 y.da tajribada tasdiqlagan. J.-—L. q.ning amaliy ahamiyati katta; elektr çöğlanma lampalari, elektr isitkiçlar va elektr isitiş qurilmalari şu qonunga asoslanib loyihalanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖОУЛЬ-ЛЕНЦ ҚОНУНИ - ўтказгичдан электр токи ўтганда унда ажраладиган иссиқлик миқдорини ифодаловчи қонун. Ўтказгич бир жинсли бўлса, электр токининг иши фақат иссиқлик ҳосил қилиш учун сарф бўлиб, ажралган иссиқлик миқдори Q ток кучи / квадрати, ўтказгич қаршилиги R ва токнинг ўтиш вақти / га тўғри мутаносиб бўлади. У Q^kPRt, бунда k — мутаносиблик коэффициенти бўлиб, у ўлчаш бирликларининг танланишига боғлиқ бўлади. Ток амперларда, қаршилик Ом да, вақт с да олинса, коэффициент к-0,239=0,24 бўлганда Q калорияларда, к—ҳ бўлганда Q Жоулларда ифодаланади. Ж.—Л. қ.ни Ж. П. Жоуль 1841 й.да яратган, ундан мустақил равишда Э. X. Ленц 1842 й.да тажрибада тасдиқлаган. Ж.-—Л. қ.нинг амалий аҳамияти катта; электр чўғланма лампалари, электр иситкичлар ва электр иситиш қурилмалари шу қонунга асосланиб лойиҳаланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.