Joul qonuni
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 197-b. — ziyouz.com
Joul qonuni - ideal gaz içki energiyasining faqat t-raga boğliq bölib, hajmga boğliq emas, deb hisoblanadigan termodinamika qonuni. J. P. Joul 1843 y.da aniqlagan. Ideal gaz uçun özgarmas hajmdagi molekulyar issiqlik siğimi S t-raga boğliq T bölmasa, i = hCJT = CJ formula b-n ifodalanadi. Bunda U— içki energiya, T— t-ra. J. q. ideal gaz uçun töğri bölib, real gazlarga tatbiq qilinganda bir oz xatoga yöl qöyiladi. Şunga qaramay, texnik hisoblaşlarda keng tatbiq qilinadi. J. q. yuqori t-ralarda tatbiq qilinganida molekulalarning tebranma harakati va ularning atomlarga ajralib ketişi natijasida issiqlik siğimi S ning ortişini hisobga oliş kerak.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖОУЛЬ ҚОНУНИ - идеал газ ички энергиясининг фақат т-рага боғлиқ бўлиб, ҳажмга боғлиқ эмас, деб ҳисобланадиган термодинамика қонуни. Ж. П. Жоуль 1843 й.да аниқлаган. Идеал газ учун ўзгармас ҳажмдаги молекуляр иссиқлик сиғими С т-рага боғлиқ Т бўлмаса, и = ҳCJT = CJ формула б-н ифодаланади. Бунда U— ички энергия, Т— т-ра. Ж. қ. идеал газ учун тўғри бўлиб, реал газларга татбиқ қилинганда бир оз хатога йўл қўйилади. Шунга қарамай, техник ҳисоблашларда кенг татбиқ қилинади. Ж. қ. юқори т-раларда татбиқ қилинганида молекулаларнинг тебранма ҳаракати ва уларнинг атомларга ажралиб кетиши натижасида иссиқлик сиғими С нинг ортишини ҳисобга олиш керак.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.