Jöyi möliyon
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 229-b. — ziyouz.com
Jöyi möliyon JÖYI MÖLIYON, Jöyi mavoliyon — Buxorodan 4—5 km şimolda joylaşgan qad. manzilgoh va ariq nomi. J. m.da Ya. F. Ğulomov va A. Qosimzoda arxeologik tadqiqot işlari olib borganlar (1956). Narşaxiynint yozişiga köra, Ismoil Somoniy bu yerlarni xalifa al-Musta'in ibn al-Mu'tasimning laşkarboşisi bölgan Hasan ibn Muhammad ibn Tolutdan 10 ming dir-hamga sotib olgan. Ismoil J. m.da saroylar va boğlar barpo qilib, uning köproq qismini mavoliy (xoja, janob, valiy)larga vaqf qilgan va bu yerlar Jöyi mavoliyon deb atalgan. Köpçilik xalq esa uni «Jöyi möliyon» — «Möliyon ariği» deb atagan. Ismoildan keyingi somoniy amirlari gözalligi, toza va xuşhavoligi tufayli J. m.da özlari uçun bog va köşklar bino qilganlar. Mamlakat somoniylar qölidan ketgaç, J. m. xarob bölgan.
Ad.: Narşaxiy, Buxoro tarixi, T., 1966.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖЎЙИ МЎЛИЁН, Жўйи маволиён — Бухородан 4—5 км шимолда жойлашган қад. манзилгоҳ ва ариқ номи. Ж. м.да Я. F. Ғуломов ва А. Қосимзода археологик тадқиқот ишлари олиб борганлар (1956). Наршахийнинт ёзишига кўра, Исмоил Сомоний бу ерларни халифа ал-Мустаъин ибн ал-Муътасимнинг лашкарбошиси бўлган Ҳасан ибн Муҳаммад ибн Толутдан 10 минг дир-ҳамга сотиб олган. Исмоил Ж. м.да саройлар ва боғлар барпо қилиб, унинг кўпроқ қисмини маволий (хожа, жаноб, валий)ларга вақф қилган ва бу ерлар Жўйи маволиён деб аталган. Кўпчилик халқ эса уни «Жўйи мўлиён» — «Мўлиён ариғи» деб атаган. Исмоилдан кейинги сомоний амирлари гўзаллиги, тоза ва хушҳаволиги туфайли Ж. м.да ўзлари учун бог ва кўшклар бино қилганлар. Мамлакат сомонийлар қўлидан кетгач, Ж. м. хароб бўлган.
Ад.: Наршахий, Бухоро тарихи, Т., 1966.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.