Joynamoz
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 180-b. — ziyouz.com
Joynamoz — namoz öqiladigan töşama. J. ibodat vaqtida kişini bu dunyodan ajratuvçi omil, deb tasavvur qilinadi. J. ustida namoz öqiş ilk islom davrida keng tarqalmagan, yerda, böyrada ham öqilavergan. J. bölmagan taqdirda turli pokiza buyumlar (çopon, römol, şolça, qiyiq, mato va b.)dan J. sifatida foydalaniş mumkin. Hozirda J. keng kölamda qöllanilişidan qat'i nazar, zarurat taqozo qilgan paytlarda pok tuproq yoki ötloq ustida ibodat qiliş mumkinligi nazarda tutilişi lozim. J. atamasi Qur'onda tilga olinmagan.
J. tayyorlaş musulmon mamlakatlarida amaliy san'atning an'anaviy yönalişlaridan biri hisoblanadi. J. matodan törtburçak şaklida tayyorlanadi, kaştalar tikib bezatiladi. Kaşta mujassamoti mehrob şaklida hoşiyalangan islimiy naqşlardan iborat. Matodan bezaksiz tayyorlangan J.ning boş tomoniga ramziy mehrob şakli tikiladi, namoz öqiş paytida bu şakl Makka (qibla) tomonga qaratiladi. Hoz. paytda turli hajmda gilam J.lar ham tayyorlanmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖОЙНАМОЗ — намоз ўқиладиган тўшама. Ж. ибодат вақтида кишини бу дунёдан ажратувчи омил, деб тасаввур қилинади. Ж. устида намоз ўқиш илк ислом даврида кенг тарқалмаган, ерда, бўйрада ҳам ўқилаверган. Ж. бўлмаган тақдирда турли покиза буюмлар (чопон, рўмол, шолча, қийиқ, мато ва б.)дан Ж. сифатида фойдаланиш мумкин. Ҳозирда Ж. кенг кўламда қўлланилишидан қатъи назар, зарурат тақозо қилган пайтларда пок тупроқ ёки ўтлоқ устида ибодат қилиш мумкинлиги назарда тутилиши лозим. Ж. атамаси Қуръонда тилга олинмаган.
Ж. тайёрлаш мусулмон мамлакатларида амалий санъатнинг анъанавий йўналишларидан бири ҳисобланади. Ж. матодан тўртбурчак шаклида тайёрланади, кашталар тикиб безатилади. Кашта мужассамоти меҳроб шаклида ҳошияланган ислимий нақшлардан иборат. Матодан безаксиз тайёрланган Ж.нинг бош томонига рамзий меҳроб шакли тикилади, намоз ўқиш пайтида бу шакл Макка (қибла) томонга қаратилади. Ҳоз. пайтда турли ҳажмда гилам Ж.лар ҳам тайёрланмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.