Jozef Lui Lagranj
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 9–10-b. — ziyouz.com
Lagranj Jozef Lui LAGRANJ (Lagrange) Jozef Lui (1736.25.1, Turin - 1813.10.4, Parij) — fransuz matematigi va mexanigi, Berlin FA a'zosi (1759) va prezidenta (1766— 87), Parij FAning a'zosi (1772). Peterburg FAning faxriy a'zosi (1776). Mat. ni mustaqil örgangan. Turin artilleriya maktabini tugatgan va 19 yoşida şu maktabda prof. bölgan. 1787 y.dan Parijda yaşagan. Parij oliy öquv yurtlarida prof. (1795). L. Eylernşlari asosida L. variatsion hisobning asosiy tuşunçalarini işlab çikdi va variatsiyalar usulini yaratdi. Uning «Analitik mexanika» asari (1788) analitik va nazariy mexanika taraqqiyotida muhim örin tutdi. Bunda mumkin bölgan siljiş prinsipining analitik ifodasini berdi va şunga asosan statikaning asosiy masalalarini yeçdi. Dinamikada özining asosiy prinsiplari (q. D'Alamber Lagranj prinsipi)dan foydalanib. istagan sistemaning harakat tenglamasini yeçdi; umumlaşgan koordinatalirni kiritdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛАГРАНЖ (Lagrange) Жозеф Луи (1736.25.1, Турин - 1813.10.4, Париж) — француз математиги ва механиги, Берлин ФА аъзоси (1759) ва президента (1766— 87), Париж ФАнинг аъзоси (1772). Петербург ФАнинг фахрий аъзоси (1776). Мат. ни мустақил ўрганган. Турин артиллерия мактабини тугатган ва 19 ёшида шу мактабда проф. бўлган. 1787 й.дан Парижда яшаган. Париж олий ўқув юртларида проф. (1795). Л. Эйлерншлари асосида Л. вариацион ҳисобнинг асосий тушунчаларини ишлаб чикди ва вариациялар усулини яратди. Унинг «Аналитик механика» асари (1788) аналитик ва назарий механика тараққиётида муҳим ўрин тутди. Бунда мумкин бўлган силжиш принципининг аналитик ифодасини берди ва шунга асосан статиканинг асосий масалаларини ечди. Динамикада ўзининг асосий принциплари (қ. Д’Аламбер Лагранж принципи)дан фойдаланиб. истаган системанинг ҳаракат тенгламасини ечди; умумлашган координаталирни киритди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.