Jozefson effekti
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 180-b. — ziyouz.com
Jozefson effekti - öta ötka zuvçanlik tokining ikkita öta ötkazgiçni ajratib turadigan yupqa ötişi. Öta ötkazuvçanlik nazariyasi asosida B. D. Jozefson oldindan aytib bergan (1962). Uni AKD1 fiziklari P. Anderson va J. Rouell kaşf etganlar (1963). Dielektrik (odatda ~10A qalinlikdagi metall oksidi)da elektron ötkazuvçanlik tunnel effekti tufayli röy beradi. Agar dielektrik qatlam orqali ötgan tok kritik qiymati (biror ma'lum kattalik) dan ortiq bölmasa, kontaktda kuçlaniş pasaymaydi, tok kritik qiymatdan katta bölsa, kontaktda kuçlaniş U pasayadi, u xolda kontaktda kuçlanişning pasayiş çastotasi v = —t— böladi, bunda ye — elektron zaryad, h — Plank doimiysi. J. e.ga asoslanib juda sezgir (Yu^9 Gs yoki K)”13 Tl gaça) magnitometrlar yasalgan. J. e.dan kiçik generatorlar, detektorlar, kuçaytirgiçlar va b. elektron asboblarda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖОЗЕФСОН ЭФФЕКТИ - ўта ўтка зувчанлик токининг иккита ўта ўтказгични ажратиб турадиган юпқа ўтиши. Ўта ўтказувчанлик назарияси асосида Б. Д. Жозефсон олдиндан айтиб берган (1962). Уни АКД1 физиклари П. Андерсон ва Ж. Роуэлл кашф этганлар (1963). Диэлектрик (одатда ~10А қалинликдаги металл оксиди)да электрон ўтказувчанлик туннель эффекти туфайли рўй беради. Агар диэлектрик қатлам орқали ўтган ток критик қиймати (бирор маълум катталик) дан ортиқ бўлмаса, контактда кучланиш пасаймайди, ток критик қийматдан катта бўлса, контактда кучланиш U пасаяди, у хoлда контактда кучланишнинг пасайиш частотаси v = —т— бўлади, бунда е — электрон заряд, h — Планк доимийси. Ж. э.га асосланиб жуда сезгир (Ю^9 Гс ёки К)”13 Тл гача) магнитометрлар ясалган. Ж. э.дан кичик генераторлар, детекторлар, кучайтиргичлар ва б. электрон асбобларда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.