Junjiş
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 217-b. — ziyouz.com
Junjiş JUNJIŞ, junjikiş, qaltiraş, et uvişişi — teri tomirlarining tortişib qisqarişi (spazm) natijasida sovuq seziş, sovqotiş, qaltiraş; ayni vaqtda qon içki a'zolarga (asosan qorin böşli-ğiga) ketib, soç (jun) tippa-tik böladi, avval çaynov, keyin yelka, orqa va qöl-oyoq muskullari titraydi. Odam köpinça isitmalaşdan oldin yoki sovuqta'sirida junjiydi. J.da organizmdan taşqariga issiqlik çiqişi kamayadi, muskullar qisqarişi natijasida issiklik köproq xrsil böladi, şu tufayli gavdada issiklik töplanib, t-ra kötariladi, şundan keyin J. tugaydi. Gavda t-rasi keskin özga-rib, isitma avjiga çiqqanda ham J. kuzatiladi. Soğlom odamda J. sovuq ta'siriga javoban normal reaksiya, himoyalaniş çorasi hisoblanadi. Asabiy kişilarda J. kuçli hayajon yoki qörquvdan keyin ham paydo böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖУНЖИШ, жунжикиш, қалтираш, эт увишиши — тери томирларининг тортишиб қисқариши (спазм) натижасида совуқ сезиш, совқотиш, қалтираш; айни вақтда қон ички аъзоларга (асосан қорин бўшли-ғига) кетиб, соч (жун) типпа-тик бўлади, аввал чайнов, кейин елка, орқа ва қўл-оёқ мускуллари титрайди. Одам кўпинча иситмалашдан олдин ёки совуқтаъсирида жунжийди. Ж.да организмдан ташқарига иссиқлик чиқиши камаяди, мускуллар қисқариши натижасида иссиклик кўпроқ хрсил бўлади, шу туфайли гавдада иссиклик тўпланиб, т-ра кўтарилади, шундан кейин Ж. тугайди. Гавда т-раси кескин ўзга-риб, иситма авжига чиққанда ҳам Ж. кузатилади. Соғлом одамда Ж. совуқ таъсирига жавобан нормал реакция, ҳимояланиш чораси ҳисобланади. Асабий кишиларда Ж. кучли ҳаяжон ёки қўрқувдан кейин ҳам пайдо бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.