Juvanğar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 201-b. — ziyouz.com
Juvanğar JUVANĞAR, Javonğor, Junğar (turkiyça — çap qöl) — 1) moziyda Markaziy Osiyoda davlat tasarrufidagi yerlarning çap tomoni. Köçmançi xalqlarda mamlakat va uning aholisini ikki qanotga öng va sölga taqsimlaş qadimdan odat tusini olgan; 2) qöşinning söl qanoti. J. istilohi bu ma'noda özbek tiliga 13-a.ning 30-y.larida özlaşgan. Çingizxon qöşini J.ining soni 62 ming askardan iborat bölgan. Temur va temuriylar qöşinida J.ga temuriyzodalar va atoqli laşkarboşilar qömondonlik qilgan. Odatga köra, J. jangçisining baranğarsan örin olişi harbiy intizomni buziş deb baholangan. J. istilohi harbiy ma'noda 20-a. boşigaça iste'molda bölgan. J. toponimik nom sifatida Junğariya atamasida saqlanib qolgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖУВАНҒАР, Жавонғор, Жунғар (туркийча — чап қўл) — 1) мозийда Марказий Осиёда давлат тасарруфидаги ерларнинг чап томони. Кўчманчи халқларда мамлакат ва унинг аҳолисини икки қанотга ўнг ва сўлга тақсимлаш қадимдан одат тусини олган; 2) қўшиннинг сўл қаноти. Ж. истилоҳи бу маънода ўзбек тилига 13-а.нинг 30-й.ларида ўзлашган. Чингизхон қўшини Ж.ининг сони 62 минг аскардан иборат бўлган. Темур ва темурийлар қўшинида Ж.га темурийзодалар ва атоқли лашкарбошилар қўмондонлик қилган. Одатга кўра, Ж. жангчисининг баранғарцан ўрин олиши ҳарбий интизомни бузиш деб баҳоланган. Ж. истилоҳи ҳарбий маънода 20-а. бошигача истеъмолда бўлган. Ж. топонимик ном сифатида Жунғария атамасида сақланиб қолган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.