Juzeppe Verdi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 127-b. — ziyouz.com
Verdi Juzeppe Juzeppe (1813. 10. 10, Parma, Ronkole qişloği — 1901. 27.1, Milan) — italyan kompozitori, opera janrining yirik ustasi. 7 yoşidan musiqadan saboq olgan. 15 yoşida ibodatxonada organçi, orkestr dirijyori bölib, Busseto ş.da konsertlar taşkil qilgan. U öz asarlarida qahramonlarning içki dunyosini çuqur oçişga, inson qadr-qimmatini, haq-huquqini himoya qilişga intilgan, jamiyatdagi ijtimoiy illatlarni foş qilgan. «Rigoletto» (1851), «Trubadur» (1853), «Traviata» (1853) kabi operalarida insonparvarlik ğoyalari yuksak ehtiros b-n olğa surilgan. Uslubida jöşqin, hayajonli musiqa rivoji b-n ohangdor kuylar, yorqin hamda sodda ifodaviy vositalar uyğunlaşgan. «Bal-maskarad» (1859), «Don Karlos» (1867), «Aida» (1870) operalari V. ijodining çöqqisidir. V. Şekspir asarlari asosida yaratilgan ikkita nodir operasi («Otello» musiqali fojiasi, 1886; «Falstaf» komik operasi, 1892) da yangi, muttasil musiqa rivojiga asoslangan uslub namoyon bölgan, opera janri isloh qilingan. V. asarlari jahon teatrlari repertuaridan munosib örin olgan. Özbekistonda ham «Rigoletto», «Aida», «Traviata», «Trubadur» kabi operalari sahnaga qöyilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВЕРДИ (Verdi) Жузеппе (1813. 10. 10, Парма, Ронколе қишлоғи — 1901. 27.1, Милан) — итальян композитори, опера жанрининг йирик устаси. 7 ёшидан мусиқадан сабоқ олган. 15 ёшида ибодатхонада органчи, оркестр дирижёри бўлиб, Буссето ш.да концертлар ташкил қилган. У ўз асарларида қаҳрамонларнинг ички дунёсини чуқур очишга, инсон қадр-қимматини, ҳақ-ҳуқуқини ҳимоя қилишга интилган, жамиятдаги ижтимоий иллатларни фош қилган. «Риголетто» (1851), «Трубадур» (1853), «Травиата» (1853) каби операларида инсонпарварлик ғоялари юксак эҳтирос б-н олға сурилган. Услубида жўшқин, ҳаяжонли мусиқа ривожи б-н оҳангдор куйлар, ёрқин ҳамда содда ифодавий воситалар уйғунлашган. «Бал-маскарад» (1859), «Дон Карлос» (1867), «Аида» (1870) опералари В. ижодининг чўққисидир. В. Шекспир асарлари асосида яратилган иккита нодир операси («Отелло» мусиқали фожиаси, 1886; «Фальстаф» комик операси, 1892) да янги, муттасил мусиқа ривожига асосланган услуб намоён бўлган, опера жанри ислоҳ қилинган. В. асарлари жаҳон театрлари репертуаридан муносиб ўрин олган. Ўзбекистонда ҳам «Риголетто», «Аида», «Травиата», «Трубадур» каби опералари саҳнага қўйилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.