Jyul Anri Puankare
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 432-b. — ziyouz.com
Puankare Jyul Anri (1854.29. 4, Nansi — 1912.17.7, Parij) — fransuz matematigi. Parij FA a'zosi (1887). Parij un-ti prof. (1886). Geografik uzunliklar byurosi a'zosi (1893). Asosiy ilmiy işlari differensial tenglamalar, avtomorf funk-siyalar nazariyasi, osmon mexanikasi, matematik fizika va topologiyata oid. P. differensial tenglamalar yeçimini boşlanğiç şartlarga va tenglama parametriga boğliq holda tekşirdi. Bunda P. maxsus nuqtalar tasnifini ta'rifladi va limit sikllarini örgandi. P. kombinator topologiyaning asosiy tuşunçalari (Betti soni, fun-damental gruppa va b.)ni kiritdi. P. matematik fizika sohasida 3 ölçovli kontinuum tebranişini, şuningdek, issiklik ötkazuvçanlik nazariyasi, elektromagnit tebranişlar nazariyasi va b. masalalarni tadqiq qilgan. «Elektron dinamikasi» asarida (1905) A. Eynşteyndan mustaqil tarzda maxsus nisbiylik nazariyasi asoslarini bayon etgan. P.ning maxizmta oid falsafiy dunyoqaraşlari diqqatga sazovor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПУАНКАРЕ Жюль Анри (1854.29. 4, Нанси — 1912.17.7, Париж) — француз математиги. Париж ФА аъзоси (1887). Париж ун-ти проф. (1886). Географик узунликлар бюроси аъзоси (1893). Асосий илмий ишлари дифференциал тенгламалар, автоморф функ-циялар назарияси, осмон механикаси, математик физика ва топологията оид. П. дифференциал тенгламалар ечимини бошланғич шартларга ва тенглама параметрига боғлиқ ҳолда текширди. Бунда П. махсус нуқталар таснифини таърифлади ва лимит циклларини ўрганди. П. комбинатор топологиянинг асосий тушунчалари (Бетти сони, фун-даментал группа ва б.)ни киритди. П. математик физика соҳасида 3 ўлчовли континуум тебранишини, шунингдек, иссиклик ўтказувчанлик назарияси, электромагнит тебранишлар назарияси ва б. масалаларни тадқиқ қилган. «Электрон динамикаси» асарида (1905) А. Эйнштейндан мустақил тарзда махсус нисбийлик назарияси асосларини баён этган. П.нинг махизмта оид фалсафий дунёқарашлари диққатга сазовор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.