Jyul Vern
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 129–130-b. — ziyouz.com
Vern Jyul BEPH (Verne) Jyul (1828.8.2, Nant — 1905.24.3, Amyen) — fransuz yozuvçisi. Ilmiy-fantastik roman janri asosçilaridan biri. Ijodini 1849 y.dan kiçik pyesalar yoziş b-n boşlagan. 1863 y. birinçi romani — «Havo şarida beş hafta» naşr qilingan. V. «Yer markaziga sayohat» (1864), «Yer-dan Oyga» (1865), «Oy atrofida» (1869), «Kapitan Grant bolalari» (1867-68), «Suv ostida 20000 kilometr» (1869— 70), «Ön beş yoşli kapitan» (1878), «Suzib yuruvçi orol» (1895) kabi 65 dan ziyod ilmiy-fantastik, sarguzaşt va ijtimoiy-tanqidiy roman, qissa va hikoyalar muallifi. Örta Osiyoda heç qaçon bölmagan V. «Klodius Bombarnak» romanida uning tarixini, geografik örni va iqlimini, maxalliy xalqlarning urf-odatlarini haqiqatga yaqin qilib tasvirlaydi. Asar qahramoni tilidan Toşkent, Samarqand, Buxoro ş.lari tasviriga töxtaladi, Buxoroni «Turkiston Rimi» deya ta'riflaydi, Samarqandning tarixiy obidalarini, kuça va mahallalarini, boğu roğlarini, odamlarini tavsiflaydi.
V.ning «Sirli orol» (1941), «Kapitan Grant bolalari» (1957), «Antifer toğaning ajoyib va ğaroyib sarguzaştlari» (1969), «Suv ostida 20000 kilometr» (1973) va b. asarlari özbek tilida naşr qilingan. V.ning asarlari asosida (mas., «Ön beş yoşli kapitan», «Kapitan Grant bolalari» va b.) kinofilmlar yaratilgan, ular özbek tiliga dublyaj qilingan. Oyning orka tomonidagi bir krater V. nomi b-n atalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
BEPH (Verne) Жюль (1828.8.2, Нант — 1905.24.3, Амьен) — француз ёзувчиси. Илмий-фантастик роман жанри асосчиларидан бири. Ижодини 1849 й.дан кичик пьесалар ёзиш б-н бошлаган. 1863 й. биринчи романи — «Ҳаво шарида беш ҳафта» нашр қилинган. В. «Ер марказига саёҳат» (1864), «Ер-дан Ойга» (1865), «Ой атрофида» (1869), «Капитан Грант болалари» (1867-68), «Сув остида 20000 километр» (1869— 70), «Ўн беш ёшли капитан» (1878), «Сузиб юрувчи орол» (1895) каби 65 дан зиёд илмий-фантастик, саргузашт ва ижтимоий-танқидий роман, қисса ва ҳикоялар муаллифи. Ўрта Осиёда ҳеч қачон бўлмаган В. «Клодиус Бомбарнак» романида унинг тарихини, географик ўрни ва иқлимини, махаллий халқларнинг урф-одатларини ҳақиқатга яқин қилиб тасвирлайди. Асар қаҳрамони тилидан Тошкент, Самарқанд, Бухоро ш.лари тасвирига тўхталади, Бухорони «Туркистон Рими» дея таърифлайди, Самарқанднинг тарихий обидаларини, куча ва маҳаллаларини, боғу роғларини, одамларини тавсифлайди.
В.нинг «Сирли орол» (1941), «Капитан Грант болалари» (1957), «Антифер тоғанинг ажойиб ва ғаройиб саргузаштлари» (1969), «Сув остида 20000 километр» (1973) ва б. асарлари ўзбек тилида нашр қилинган. В.нинг асарлари асосида (мас., «Ўн беш ёшли капитан», «Капитан Грант болалари» ва б.) кинофильмлар яратилган, улар ўзбек тилига дубляж қилинган. Ойнинг орка томонидаги бир кратер В. номи б-н аталган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.